Chodorkovski: ‘Had niet de keuze om in Rusland te blijven’
Chodorkovski Foto: AFP

Michail Chodorkovski heeft geen keuze gekregen om na zijn vrijlating, afgelopen vrijdag, in Rusland te blijven. Dat zei hij zondag tijdens een druk bijgewoonde persconferentie in het Berlijnse Mauermuseum, vlak bij Checkpoint Charlie. ‘De cipiers hebben me begeleid tot de deuren sloten van het vliegtuig dat me naar Berlijn zou brengen.’

Vorige week kondigde de Russische president Poetin de vrijlating van zijn politieke tegenstander Chodorkovski aan, een dag later liet hij hem al vrij. Al was Chodorkovski niet helemaal vrij om te gaan en staan waar hij wil, zegt hij nu hij in Berlijn is geland. Hoe lang hij nog in Duitsland blijft, weet Chodorkovski niet.

Chodorkovski wil zich niet meer met politiek bezighouden, maar gaat zich wel inzetten voor de andere politieke gevangenen in Rusland. Hij vroeg de westerse leiders om hen in hun gesprekken met de Russische president Vladimir Poetin niet te vergeten, maar hij wil de leiders van de westerse regeringen niet adviseren over hoe ze zich tegenover Poetin moeten gedragen. Hij omschreef de Russische president als ‘moeilijk’. Dat hij is vrijgelaten, is voor de vroegere rijkste Rus geen teken van ‘fundamentele veranderingen’ in Rusland.

Dank u, Merkel

Chodorkovski bedankte de Duitse bondskanselier Angela Merkel voor haar inspanningen om hem vrij te laten. ‘Zij maakte het mogelijk dat ik vandaag vrij ben.’ Hij had ook woorden van lof voor de media, die zijn zaak de laatste jaren onder de aandacht hielden.

De voormalige oliemagnaat heeft vele familieleden in Oekraïne, en zegt dat het lot van de pro-Europese protesten in Kiev hem niet onverschillig laten. Hij drukte vanuit Berlijn de hoop uit dat oppositiepoliticus Joelia Timosjenko snel vrijkomt. Ook de EU en de Verenigde Staten vragen al langer haar vrijlating.

Een boycot van de Olympsiche Spelen in Sotsji vindt Chodorkovski geen goed idee. ‘Miljoenen mensen zullen de Spelen vieren, en dat mag niet verpest worden. Dat betekent niet dat de Spelen een groot feest voor Poetin mogen worden.’

 

Chodorkovski heeft tien jaar vastgezeten in Russische gevangenissen en strafkampen. In die jaren groeide hij uit tot de bekendste politieke tegenstander van tsaar Poetin. Chodorkovski maakte fortuin tijdens de glasnost van Gorbatsjov. Als lid van de communistische jeugd kon hij een bloeiende handel opzetten. Na de val van de Sovjet-Unie in 1991 richtte hij het grootste olieconcern van Rusland, Yukos, op. Maar toen botste hij op Vladimir Poetin. Omdat hij de potentie had sterker en machtiger te worden dan Poetin, moest hij aan de kant worden gezet.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig