Ban Ki-moon, secretaris-generaal van de Verenigde Naties en Barack Obama, president van de Verenigde Staten waren erg aangegrepen door het overlijden van de Zuid-Afrikaanse ex-president Nelson Mandela. Ook andere wereldleiders brengen hulde aan Mandela.

De Amerikaanse president Barack Obama noemde Mandela 'een van de meest invloedrijke, moedigste, en waarlijk goede mensen die ooit geleefd heeft.'

"Dankzij zijn ontembare waardigheid en zijn onwankelbare wil om zijn eigen vrijheid op te offeren voor de vrijheid van anderen, heeft hij Zuid-Afrika omgevormd en ons allen ontroerd", verklaarde president Obama vanuit het Witte Huis. "Hij heeft meer gedaan dan wat we van een persoon kunnen verwachten", aldus Obama, die de voormalige Zuid-Afrikaanse president slechts eenmaal kort heeft ontmoet in 2005.

"Vandaag is hij weg en we hebben één van de meest invloedrijke en moedigste mensen, en één van de diepst goede personen op deze planeet verloren", ging de VS-president voort. "Hij is niet meer onder ons, hij hoort bij de eeuwigheid".

Paus Franciscus prijst Mandela om zijn nimmer aflatende toewijding aan de menselijke waardigheid van alle Zuid-Afrikanen. Hij roemt hem ook als een leider die 'een nieuw Zuid-Afrika smeedde, niet gebaseerd op geweld, maar op verzoening en waarheid'.

Verschillende voorgangers van Obama in het Witte Huis hebben eveneens hulde gebracht aan het icoon uit de strijd tegen de apartheid. "Zijn passie voor vrijheid en gerechtigheid hebben een nieuwe hoop gecreeërd voor generaties verdrukte volken over de hele wereld", stelde Jimmy Carter.

George W. Bush prees "één van de grootste stemmen van onze tijd voor vrijheid en gelijkheid". Zijn vader, George H. Bush, noemde Mandela "een man met een buitengewone morele moed die de loop van de geschiedenis in zijn land heeft veranderd". Hij noemde Mandela ‘een krachtig voorbeeld van verlossing en schoonheid’.

Nelson Mandela's tegenstander ten tijde van de apartheid en voorganger als president van Zuid-Afrika, Frederik Willem de Klerk, zei dat het een eer was om met Mandela te hebben gewerkt.

'Het was een eer voor mij dat ik met Mr Mandela hebben kunnen samenwerken in het proces dat heeft geleid tot de goedkeuring van de interim-Grondwet en onze eerste democratische verkiezingen in april 1994', zei de 77-jarige De Klerk.

'Hoewel we politieke tegenstanders waren en hoewel onze relatie vaak stormachtig was, waren we altijd in staat samen te komen op kritische momenten om de vele crisissen op te lossen die ontstonden tijdens het onderhandelingsproces'.

Ook verschillende Europese leiders hebben donderdagavond en -nacht al hulde gebracht aan de overleden voormalige Zuid-Afrikaanse leider. De vaste voorzitter van de Europese Raad, Herman van Rompuy, noemde de anti-apartheidstrijder "één van de grootste politieke figuren van onze tijd".

De voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso schreef op twitter dat Mandela "de loop van de geschiedenis heeft veranderd voor zijn volk, land, continent en de wereld. Mijn gedachte zijn bij zijn familie en het Zuid-Afrikaanse volk".

Voor Barroso en Van Rompuy "heeft Mandela niet enkel een sleutelrol gespeeld in de omvorming van Zuid-Afrika in de democratische natie die ze vandaag is. Hij vertegenwoordigt de strijd tegen racisme, politiek geweld en intolerantie", luidt het. "Hij heeft ons allemaal een essentiële les geleerd in verzoening, politieke overgang en sociale transformatie. Enkel iemand met zijn diepe menselijkheid, morele integriteit en duidelijke visiei op de toekomst van zijn land kon zo'n resultaat boeken".

Martin Schultz, de voozitter van het Europese parlement, zei dat "Zuid Afrika vandaag zijn vader verliest, de wereld verliest een held. Hij was een vechter, een leider en een bron van inspiratie voor zoveel mensen".

De Franse president François Hollande omschrijft Nelson Mandela als "een uitzonderlijke verzetstrijder" en "een uitmuntende strijder" die geschiedenis heeft geschreven, zowel die van Zuid-Afrika als die van de hele wereld. De socialistische president merkt op dat Mandela, ondanks 27 jaar gevangenschap, niet enkel een verwerpelijk regime kon omverwerpen, maar ook de Zuid-Afrikanen kon verzoenen en de democratie kon laten gelden.

Bondskanselier Angela Merkel eerde de overleden Nobelprijswinnaar als een voorbeeld voor mensen over de hele wereld. "Ook vele jaren in de gevangenis konden Nelson Mandela niet breken of verbitteren. Uit zijn boodschap voor verzoening is uiteindelijk een nieuw, beter Zuid-Afrika ontstaan", aldus Merkel. "Nelson Mandelas lichtende voorbeeld en zijn politieke erfenis van geweldloosheid en afwijzing van racisme zal voor mensen over de hele wereld nog lange tijd een bron van inspiratie blijven".

"Een groot licht is uitgedoofd in de wereld", schreef de Britse premier David Cameron op twitter. "Nelson Mandela was een held van onze tijd". Cameron heeft gevraagd de vlag op Downing Street 10 halfstok te hangen. Nelson Mandela was "buitengewoon en inspirerend", zei de Britse prins William, die in Londen naar de Europese première van een film over het leven van Mandela aan het kijken was toen het nieuws over zijn overlijden doorsijpelde.

De Nederlandse premier Mark Rutte noemt de dood van Mandela een moment om stil van te worden. "Nelson Mandela was een uniek mens met een ongekend charisma en een groot moreel gezag. Zelfs na 27 jaar Robbeneiland bleef hij geloven in de menselijkheid. In zijn nieuwe Zuid-Afrika was er een plek voor iedereen", aldus de Nederlandse eerste minister. Hij noemt Mandela een verzoener, die met zijn mildheid en wijsheid het verschil maakte voor zijn land en de wereld inspireerde.

Ook de Secretaris-generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-Moon noemde Mandela een ‘bron van inspiratie’ voor de wereld.

'Een opmerkelijke mens die ons heeft doen begrijpen dat we de wereld kunnen veranderen'. Zo omschrijft de Myanmarese oppositieleidster Aung San Suu Kyi de overleden Zuid-Afrikaanse ex-president. De Dalaï Lama heeft naar eigen zeggen een 'dierbare vriend' verloren.

De Chinese president Xi Jinping noemde Mandela vrijdag 'een trouwe vriend van het Chinese volk', die de geboorte van het 'nieuwe Zuid-Afrika' heeft mogelijk gemaakt. De Japanse premier Shinzo Abe stelde dat Mandela erin is geslaagd een land te bouwen met verzoening als fundament.

 

Het leven van Nelson Mandela was "een voorbeeld voor degenen die geven om hun land, om de mensen". Dat heeft Michail Gorbatsjov, de laatste Sovjetleider, vrijdag verklaard. Gorbatsjov zegt ook het overlijden van "een vriend" te betreuren.

"Een grote man is gestorven, die door mij en anderen gerespecteerd wordt voor zijn toewijding aan vrijheid en revolutie", zo verklaarde hij aan het Russische persbureau Itar-Tass. "Mandela is een man die van ons een grote dankbaarheid verdient voor al wat hij gedaan heeft. Zijn herinnering blijft voor altijd."

De Britse koningin Elizabeth II liet dan weer weten "diep bedroefd" te zijn door de dood van Mandela, die geprezen werd om zijn "onophoudelijke" inspanningen om tot een "vreedzaam Zuid-Afrika" te komen, zo luidt het in een mededeling van Buckingham Palace.

De Israëlische president Shimon Peres is van mening dat de wereld "een groot leider" heeft verloren, die erin geslaagd is "de loop van de geschiedenis te veranderen en bruggen van vrede en dialoog te bouwen". "Hij was een hartstochtelijke verdediger van de democratie, een gerespecteerde bemiddelaar", aldus Peres, "die een grote persoonlijke prijs betaalde tijdens de jaren die hij doorbracht in de gevangenis." "Nelson Mandela was een strijder voor de mensenrechten die een onuitwisbare stempel heeft gedrukt op de strijd tegen racisme en discriminatie."

Ook de eerste minister van Israël, Benjamin Netanjahu, noemde Mandela "een van de grote figuren van onze tijd". Mandela was "de vader van zijn volk, een visionair, een vrijheidsstrijder die het geweld heeft verworpen".

En volgens de Keniaanse vicepresident William Ruto heeft de wereld door de dood van Nelson Mandela "een moreel voorbeeld van onbaatzuchtig leiderschap verloren". "Het Afrikaanse continent is armer geworden zonder Madiba", verklaarde hij aan de krant The Standard. "We rouwen om een vader van meerdere generaties Afrikanen. Madiba was een lichtend voorbeeld dat we allemaal zouden moeten trachten te evenaren".

NAVO-secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen betuigt vrijdag zijn medeleven met de familie van de overleden Nelson Mandela en met de regering en de bevolking van Zuid-Afrika. "Zijn dood is een verlies voor ons allemaal, maar hij laat een erfenis achter voor de hele wereld", zegt Rasmussen.