Obama reikt de hand naar Iran in VN-speech
Obama roept in New York op tot een resolutie, die dreigt met gevolgen voor Syrië. Foto: AFP
‘We moeten het diplomatisch pad met Iran proberen te bewandelen', zei Obama vanmiddag voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Zo opende Obama de weg voor gesprekken tussen het Westen en Iran over het Iraans kernprogramma. Obama pleitte ook voor een strenge Syrië-resolutie.'

Obama wil een diplomatieke oplossing voor het jarenlange conflict tussen Iran en de Verenigde Staten een kans geven. De Amerikaanse president vroeg de Iraanse president Rohani wel om concrete en afdwingbare stappen in de afbouw van het kernprogramma. 

Enigzins verrassend vernoemde Obama ook de coup van de CIA op de democratisch verkozen Iraanse president Mossadegh in 1953. 'Het wantrouwen tussen de VS en Iran heeft diepe wortels. Iran klaagt de inmenging van Amerika aan, de VS de gijzeling van Amerikaanse burgers.'

Dat diep wantrouwen zal niet meteen verdwijnen, waarschuwde Obama. Toch kondigde hij aan dat de minister van Buitenlandse Zaken John Kerry de opdracht krijgt om met Iran te praten over hun kernprogramma.

Geen ontmoeting Obama - Rohana

Een ontmoeting tussen de Amerikaanse president en zijn Iraanse collega Hassan Rohani, in de marge van de Algemene Vergadering van de VN komt er echter niet. De Iraniërs hebben een voorstel daarvoor afgewezen wegens 'te gecompliceerd', deelde het Witte Huis mee.

'Afdwingbare Syrië-resolutie'

Obama sneed tijdens zijn toespraak ook het thema Syrië aan. ‘Toen ik mijn plannen voor een beperkte inval in Syrië voorstelde, ging ik niet over een nacht ijs. Het bewijs tegen Assad is overweldigend. De raketten zijn gelanceerd vanuit buurten, gecontroleerd door het regime. Ze zijn afgevuurd op wijken in handen van de rebellen’, verklaarde Obama zijn initiële keuze voor een militaire aanval.

‘Maar’, legde de Amerikaanse president zijn recente bocht uit, ‘ik was altijd voorstander van een diplomatieke oplossing. Nu moet er een sterke resolutie komen, een die Syrië bindt aan zijn belofte om de chemische wapens te verwijderen en te vernietigen. Zo niet, moeten daar gevolgen aan gekoppeld worden’, herhaalde Obama. ‘Als we dat niet doen, toont de VN dat het zelfs die basisvoorwaarde niet kan inlossen. Maar als het wel lukt, dan doet de VN wat het zegt.’

Extra geld voor humanitaire hulp

‘Ik roep alle landen op om geld vrij te maken voor humanitaire hulp in de regio’, ging  Obama verder. ‘De VS zal 340 miljoen dollar extra budget inzetten voor hulp.’ Nochtans is dat niet ter vervanging van andere acties, verzekert Obama. ‘Maar het kan mensen wel helpen te overleven.’

 

Sommigen vragen zich af of president Obama de hand zal drukken van de Iraanse president Hasan Rohani. Na meer dan dertig jaar ruzie, zou dat een historische handdruk zijn.

De tijd lijkt er rijp voor. Sinds kort wordt Iran geleid door een hervormingsgezinde president, die in tegenstelling tot zijn voorganger wel bereid is op openheid te geven over het nucleair programma van zijn land.

Maar Obama zei in zijn speech duidelijk dat hij eerst daden wil zien, vooraleer hij zijn beleid aanpast. Het ziet er naar uit dat de historische handdruk niet voor de komende dagen zal zijn.
Corry Hancké
Redactie Buitenland