Aantal werkbare jobs stagneert
Foto: Jimmy Kets
Het aantal ‘werkbare’ jobs in Vlaanderen stagneert. Waar de werkbaarheidsgraad tussen 2004 en 2010 nog steeg van 52,3 naar 54,3 procent, blijft het percentage in 2013 hangen op 54,6. Dat blijkt uit de jongste Werkbaarheidsmonitor van de SERV, het overlegorgaan van de sociale partners. Stress op het werk blijkt een van de grootste belemmeringen om te komen tot meer werkbaar werk.

De Werkbaarheidsmonitor is een driejaarlijkse enquête bij Vlaamse werknemers. De eerste dateert van 2004.

Concreet geven werknemers met werkbare jobs aan dat ze geen werkstress hebben door hun baan, dat die baan hen motiveert, dat ze voldoende leermogelijkheden biedt en dat hun privé-werkbalans in evenwicht is. De sociale partners streven naar 60 procent werkbare jobs tegen 2020.

SERV-voorzitter Ann Vermorgen erkent het probleem: ‘Het huidige groeitempo ligt te laag om het streefcijfer van 60 procent werkbaarheidsgraad te halen in 2020. Werkgevers en werknemersorganisaties hebben daarom reeds initiatieven genomen’, zo luidt het.

Het grootste knelpunt voor de werkbaarheid van jobs blijft werkstress: bijna 40 procent van de Vlaamse werknemers bevindt zich in een problematische situatie op het vlak van werkstress. 

In de periode 2004-2013 is het aandeel werknemers dat met dit knelpunt geconfronteerd wordt, nauwelijks geëvolueerd. Vooral oudere werknemers (55+) geven aan met steeds meer stress op het werk te kampen te hebben. 

Veel hangt ook af van de sector waarin werknemers actief zijn. Vooral in het onderwijs, de transportsector en de financiële wereld is veel werkstress te bespeuren.

Voorts oefent 26,2 procent naar eigen zeggen een job uit die problematisch is vanuit het standpunt motivatie. In 2010 was dat nog 24,1 procent.

Onvoldoende leermogelijkheden

Ongeveer eenzelfde percentage (24,3 procent) geeft aan onvoldoende leermogelijkheden te hebben in hun job. In 2004 was dat nog 31 %, maar de daling deed zich vooral voor in de periode 2004-2010. Het aantal werknemers met een privé-werkbalans uit evenwicht daalde in de periode 2004-2013 van 14,9 procent naar 13,5 procent, maar hier situeert de daling zich volledig in de periode 2004-2010.

Concrete risico's

Naast de werkbaarheidsknelpunten brengt de Werkbaarheidsmonitor ook een zestal concrete risico’s in kaart die de weg naar werkbare jobs kunnen belemmeren. De belangrijkste risicofactor daarbij is de 'hoge werkdruk'. Die bedraagt 40 procent. Een derde van de werknemers (34 procent) ziet 'onvoldoende variatie' en een kwart (24 procent) vindt zijn werk 'emotioneel belastend'.

Opvallend nog: de werkbaarheidsgraad in het onderwijs ligt met 55,1 procent op het laagste niveau sinds het begin van de metingen. Hoofdoorzaken voor die negatieve evolutie zijn werkstress en een onevenwichtige privé-werkbalans, zo blijkt.