G20 diep verdeeld over Syrië
De leiders van de G20 aan de vergadertafel in het Konstantinpaleis in het Russische Sint-Petersburg. Foto: Sergej Karpukhin/ap

De grootmachten zijn nog steeds diep verdeeld over de kwestie-Syrië. De G20 in het Russische Sint-Petersburg verliep gisteren in een ijzige sfeer. Na afloop van het diner verklaarde de Italiaanse president Letta op Twitter dat het 'tijdens de maaltijd opnieuw duidelijk is geworden dat er onenigheid bestaat tussen de verschillende landen over Syrië'.

Frankrijk is bereid militair in te grijpen aan de zijde van de VS, terwijl Duitsland, Italië en Spanje weigeren deel te nemen aan een operatie. De Britse regering is wel bereid om deel te nemen, maar wordt tegengehouden door het parlement.

Officieel staat Syrië niet op de agenda van de G20. De twintig ontwikkelde en opkomende economieën moeten vooral praten over groei, handel, de banken en belastingontduiking. Maar de gifgasaanval in Damascus van 21 augustus verdringt de vooropgestelde agenda.

Obama en Poetin staan in de discussie over Syrië lijnrecht tegenover elkaar. Poetin wil de Amerikaanse president Obama overtuigen geen militaire actie te ondernemen. Obama zal op zijn beurt de Amerikaanse agenda trachten door te drukken: een korte, snelle raketaanval.

Druk op Obama

In aanloop naar de top lieten zowel China, de Europese Unie als paus Franciscus zich kritisch uit over een militaire actie. EU-president Herman Van Rompuy kantte zich uitdrukkelijk tegen een aanval. Daarmee verliest Obama aan steun en verhoogt de druk op zijn schouders om toch af te zien van een interventie.

De Chinese minister van Financiën Zhu Guangyao waarschuwde voor de economische gevolgen van een aanval. ‘De olieprijs zal pieken’, luidde het.

Paus Franciscus vroeg de wereldleiders af te zien van een militaire uitweg. Hij riep alle christenen en andere gelovigen op om deze zaterdag te bidden en te vasten voor het einde van de Syrische burgeroorlog.

Frankrijk blijft achter Obama’s plannen voor een aanval staan. De Franse minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius verklaarde aan France 2 dat onderhandelingen met Syrië ondenkbaar zijn zonder een voorafgaande bestraffing voor de gifgasaanval.

Onderhoud tussen Obama en Rousseff

De Amerikaanse president heeft donderdagavond ook een ontmoeting gehad met zijn Braziliaanse evenknie Dilma Rousseff. Dat werd vernomen bij het Witte Huis. De relatie tussen beide landen is gespannen door een vermoedelijke spionagezaak. Eerder op de dag kondigde Brazilië aan dat Rousseff de reis geannuleerd heeft van de medewerkers die haar bezoek aan de Verenigde Staten, op 23 oktober, moesten voorbereiden.

Uit documenten van de Amerikaanse veiligheidsdienst NSA, waarop de klokkenluider Edward Snowden de hand kon leggen, bleek begin deze week dat de Amerikanen elektronische communicatie van de Braziliaanse presidente onderschepten. Brazilië wacht nog steeds op antwoorden in verband met die vermoedelijke spionagezaak.

De ontmoeting maakte geen deel uit van het officiële programma van Obama op de G20. Er werden geen details vrijgeven over de inhoud van het gesprek. Obama en Rousseff kwamen een halfuur later dan de andere gasten aan op het diner.