Porno is junkfood voor de seksualiteit
Kinderen lopen steeds meer het risico in aanraking te komen met porno. Foto: Peter Hilz/hh

Volgens Etienne Vermeersch zijn pornofilters op het internet uitgesloten, omdat ze nooit volledig zullen werken. Dan moeten we betere systemen vinden, antwoordt Hugh Desmond daarop. We moeten tot het uiterste gaan om kinderen tegen porno in bescherming te nemen.

Wie? Filosoof, doctoraats- student aan het Hoger instituut voor wijsbegeerte (KU Leuven).

Wat? Door toedoen van porno is een normale en gezonde seksualiteit haast niet meer mogelijk. Wat moet dan later de impact zijn op kinderen die er al vroeg mee in contact komen?

 

We lijken het allemaal eens te zijn dat bepaalde vormen van pornografie onethisch zijn (kinderporno, dierenporno), en we lijken de SM-scènes in Vijftig tinten grijs te ervaren als aangenaam prikkelend en in zekere zin als ‘onschuldig’ omdat niemand ermee gekwetst wordt. Maar zou je Vijftig tinten grijs laten lezen door je prepuberaal kind? Of zou je toestaan dat hij naar SM-porno kijkt op je laptop? In ‘Er staat meer in de weg dan praktische bezwaren’ (DS 27 juli) argumenteert Etienne Vermeersch tegen censuur op basis van de vrije meningsuiting, maar hij stelt de situatie onvolledig voor. De grote motivatie van het voorstel van de Britse premier Cameron is namelijk een bezorgdheid om de seksuele gezondheid van kinderen en pubers.

Welk taboe?

Mijn generatie (de ‘millennials’) is sinds de prille jeugd ondergedompeld in ongefilterde internetporno. Zo doet zich een fenomeen voor dat de mei-’68-generatie niet had kunnen vermoeden: seks wordt compleet banaal. De internetgeneratie is doorgaans niet meer geïnteresseerd in het doorbreken van taboes; je krijgt er geen kick meer van als je de woorden ‘seks’ of ‘penis’ in beschaafd gezelschap gebruikt. Wat je wel hebt zijn jongens die met de smartphone in de hand kijken naar SM-porno terwijl ze vrijen met hun vriendin. Omdat het anders niet spannend genoeg is. Wat je wel hebt is dat het libido binnen een normale relatie afneemt, omdat de lust alleen nog door kinky situaties gestimuleerd kan worden.

Dat is het gevaar van porno: het werkt verslavend en over-stimuleert een persoon zodat normale vrouwen (of mannen) en normale seks geen lust meer opwekken. Normaal wordt saai en banaal – wij hebben kinky nodig. Maar het is ongezond voor een relatie als je niet kan genieten van seks met iemand van wie je houdt. Het duidt ook op een ongezond tekort aan libido: we zijn zodanig oververmoeid dat we perversies nodig hebben om de weinige lust die we nog hebben aan te wakkeren.

Resultaten van sociologische en psychologische studies over gebruik van porno door kinderen lopen geleidelijk binnen, en de resultaten van, bijvoorbeeld, een studie uit 2012 van Plymouth University – over 11-jarige jongens die verslaafd geraken aan pornografie – zijn niet geruststellend. Dit is ook niet verbazend vanuit neurofysiologisch perspectief: porno stimuleert dopamine en andere neurotransmitters op een manier die niet wezenlijk verschilt van junkfood eten (of roken: vul je favoriete verslaving hier in). Vergeet even de ethische kwesties van vrouwenrechten, religieuze overwegingen of vrijheid van meningsuiting en kijk naar de feiten: porno werkt verslavend en leidt tot seksuele desensitatie. Dit kan niet gezond zijn.

Vrijheid van meningsuiting is niet absoluut

Porno verbannen of niet is dus even naast de kwestie – en niemand stelt dit voor. We weten dat fastfood geen gezonde voeding is, en toch verbannen we het niet. De belangrijke vraag is wel: heeft porno een plaats in de opvoeding en ontwikkeling van een kind? Af en toe een beetje porno, zoals op vrijdagavond met de familie naar het frietkot gaan? Dat is absurd. Het brein van een kind is nog volop in ontwikkeling en je weet niet op voorhand welk effect sterke ervaringen zullen hebben op zijn emotionele associaties. Als die associaties vroeg in het leven worden aangelegd, is het heel moeilijk om ze eruit te krijgen op latere leeftijd. Friet werkt in op (onder andere) de vetreserves en het metabolisme, maar het menselijk brein, waar porno op inwerkt, is zeer gevoelig, zeer complex en draagt ingrijpende veranderingen veel langer mee. Een banalisering van seks op jonge leeftijd is dus moeilijker terug te draaien.

Wat eraan te doen? Het zal inderdaad moeilijk zijn een doeltreffende manier te vinden om bepaalde inhouden op het internet weg te filteren. Het voornaamste is dat we moeten afstappen van het idee dat porno nooit kwaad kan voor de consument, zeker als het om kinderen gaat. Als we geen stappen ondernemen sturen we naar kinderen een signaal ‘het maakt allemaal niet uit’, en dit is misschien het gevaarlijkste. De vraag is dus niet óf we filters moeten installeren, maar hóe. We mogen niet vergeten dat vrijheid van meningsuiting geen absolute waarde is in de maatschappij, en dat het wettelijke vaak ondergeschikt is aan publieke gezondheid. Dit is al zo in de tabaksindustrie, en zo zou het ook moeten zijn in de porno-industrie. Sommige zaken zijn gewoon niet bestemd voor kinderogen.