'Toch geen tweede proces door procedurefout?'
Foto: belga
Jef Vermassen, de advocaat van de nabestaanden van drie dodelijke slachtoffers van Kim De Gelder, heeft tijdens zijn repliek op de verdediging benadrukt dat De Gelder wel degelijk een combinatie van een serie- en massamoordenaar is. En de procureur-generaal waarschuwde de jury om geen rekening te houden met de wet van april 2007, zoals Haentjens dat wel gevraagd had, 'want die is nog niet in voege en dan riskeren we mogelijk een tweede proces door een procedurefout.'

'U heeft uit het verkeerde hoofdstuk geciteerd', zei Vermassen. 'Als u een hoofdstuk verder had gekeken dan het hoofdstuk over massamoordenaars, dat over seriemoordenaars, had u wel gezien dat uw cliënt aan dat profiel beantwoordt. Ik zeg dat De Gelder een seriemoordenaar is die zich vergist heeft door een massamoord te plegen.'

Vermassen bleef ook bij het geheime motief dat hij begin deze week had onthuld - verliefdheid of seksualiteit - en waar Haentjens niks van geloofde. Hij citeerde daarvoor nogmaals uit de chatgesprekken van De Gelder en zijn internetvriendinnetje. Daarin vertelde De Gelder hoe zijn ouders hem alleen wilden zien thuiskomen met een meisje en niet met een jongen. De Gelder zou daarom expres met een jongen naar huis zijn gekomen. 'Ik denk toch dat hij in de knoop zit met zichzelf', zei Vermassen.

De advocaat las ook nog gesprekken voor die moesten staven dat De Gelder een 'meesteroplichter' was. Na het voorlezen ervan vroeg hij Haentjens waar er in die gesprekken - die binnen een tijdspanne van anderhalf jaar plaatsvonden - sprake was van wanen of hallucinaties. 'Die vind je daarin niet', zei Vermassen.

Vermassen betwistte uitdrukkelijk dat De Gelder stemmetjes hoort. Hij noemde het een 'modetrend' dat beschuldigden stemmetjes inroepen als excuus

'Witte konijnen van Haentjens zijn onvoldoende'

De 'witte konijnen' die Jaak Haentjens, de advocaat van Kim De Geler, in zijn pleidooi uit zijn hoed toverde, hebben geen indruk gemaakt op Filip Van Hende, advocaat van een dodelijk slachtoffer van De Gelder. 'Van het briefje had ik verwacht dat het niet veel zou zijn, maar ook uw ander wit konijn heeft een beetje myxomatose', zei Van Hende in zijn repliek.

Dat andere wit konijn was een artikel van december 2012 over de veranderingen in DSM V, een nieuwe versie van het psychiatrische handboek dat in mei verschijnt. Haentjens zei in zijn pleidooi dat in dat artikel staat dat de schizotypische persoonlijkheidsstoornis die De Gelder volgens de gerechtspsychiaters heeft, in DSM V onder psychotische stoornissen zal vallen.

'Je spreekt eigenlijk over een wetsontwerp met betrekking tot DSM V dat nog niet verschenen is, dat je nog niet kunt raadplegen, maar waarover iemand een artikel schrijft', zei Van Hende daarover in zijn repliek. 'Tot op vandaag is DSM IV de maat. DSM V is officieel niet gekend.' Van Hende verwonderde zich er ook over dat de specialisten van de verdediging het niet aanhaalden.

'Maar zelfs als het zo is, moet je eens goed kijken', ging Van Hende door. 'Ze gebruiken gewoon een andere schaal. Bij schizofrenie gaan ze van 1 tot 10: van zeer licht naar de ergste vorm. De schizotypische persoonlijkheidsstoornis waar onze experten over spreken, ligt niet tussen 1 en 10 maar staat op 0.'

'Controle over zijn daden valt niet af te leiden uit ziektebeeld'

'De vraag is niet of De Gelder schizofreen of schizotypisch of wat dan ook is, maar of hij controle had over zijn daden. Dat kan je niet uit een ziektebeeld afleiden.' Dat zei advocaat van de burgerlijke partij Michael Verstraeten in zijn repliek.

De Gelder moet toerekeningsvatbaar verklaard worden, herhaalde Verstraeten. 'De diagnose van De Gelder op zich is onvoldoende. U moet niet over alle schizofrenen oordelen, maar over De Gelder.'

Advocaat Walter Damen vroeg de jury daarna om na te denken over wat er zou gebeurd zijn, mocht De Gelder in 2007 wel gedwongen opgenomen zijn, zoals zijn ouders vroegen. 'Men doet hier alsof hij dan genezen zou geweest zijn en gewoon kon terugkeren naar de maatschappij. Ik weet zeker dat hij met brio uit de collocatie zou zijn gekomen en zijn moordplannen verder zou uitgevoerd hebben. In plaats van januari ging het plan gewoon opgeschoven zijn naar februari.'

'Tweede proces?'

De procureur-generaal Yves Van Den Berge benadrukte in een korte repliek dat psychopaten, zoals De Gelder volgens het Openbaar Ministerie, toerekeningsvatbaar zijn.

'De studie die de verdediging aanhaalde, stelt dat 6 procent van de psychopaten toch wordt geïnterneerd. Maar 94 procent dus niet. De rest is gewoon een foutenmarge', zei Yves Van Den Berge.

De procureur-generaal vroeg de jury ook om zich niet op de wet van april 2007 rond de internering te baseren, omdat die nooit in uitvoering werd gebracht. 'Als u dat doet, dan moet er een tweede proces komen', waarschuwde Van Den Berge voor die mogelijke procedurefout.