Vanaf maandag neemt de VRT-nieuwsdienst een nieuwe studio in gebruik voor Het Journaal. Voor de schermen werd voortgebouwd op de huidige vormgeving, achter de schermen zijn de technische nieuwigheden groot met een volledige automatisering van de regie. Daardoor zijn er ook minder medewerkers nodig. Kwaliteit, trendsettend, innovatief en efficiënt zijn de nieuwe krijtlijnen.

De nieuwe studio voor Het Journaal, Sportweekend, Koppen, Koppen XL en De Vrije Markt die donderdag werd voorgesteld, vormt alleszins geen stijlbreuk. 'We hebben het allemaal lichter en helderder gemaakt', aldus creative director Yves Podevyn. 'Wat de kijker krijgt, is een doorgedreven evolutie van wat vandaag bestaat.' De huidige studio dateert van begin 2008.

In de nieuwe studio zal meer video en virtuele grafiek aanwezig zijn, met ook een videomuur. En er kan meer met lichtmogelijkheden gespeeld worden. Nieuw is ook een geautomatiseerde kraan in de studio. Voor de hoofdjournaals is er achter het nieuwsanker een bruine wand voorzien met groter videoscherm. Er zijn dan ook twee sets: naast een tafel voor het Journaal van 13 en 19 uur, is er een tweede tafel voor de kortere nieuwsuitzendingen, Sportweekend en De Vrije Markt. Op een derde plek wordt tenslotte Koppen gepresenteerd. De korte journaals worden nu nog in een andere studio opgenomen.

Ten slotte kreeg de vormgeving van de programma's zelf een opfrisbeurt, met een 'lichtere, soberdere en duidelijkere look'. Elk van de vier dagelijkse journaals behoudt wel de eigen kleur.

Achter de schermen zijn de wijzigingen drastischer. De vorige installatie dateert al van 2001. Het programma 'Mosart', van Noorse makelij, coördineert voortaan het volledige proces. Waar er in de regie nu doorgaans negen mensen aanwezig zijn, zijn er in de toekomst maar vier mensen nodig, bij extra journaals kan het zelfs met één man. In de studio blijft de studiomeester over: de camera's worden voortaan met robotten aangestuurd.

Volgens regisseur Koen Heymans, een van de bezielers van het project, vloeien de verschillende functies in de regie nu meer in elkaar. Mosart wordt met één klavier aangestuurd, al kan klank, geluid of belichting nog steeds manueel bediend worden. 'Om een jingle te starten, was je met drie mensen betrokken. Met Mosart kan je dit op voorhand programmeren en met één druk op de knop starten.' Minder mensen betrokken, dus zo kunnen vele fouten in de uitzending vermeden worden, klonk het. Ook anderen beklemtoonden meermaals dat er zo in de toekomst minder fouten mogen gebeuren.

De vernieuwde studio is een totaal ander concept dan de studio voor de actualiteitsprogramma's op Canvas die in september gelanceerd werd. Door de volledige automatisering, zijn alle shots bijvoorbeeld op voorhand gedefinieerd, legt hoofdredacteur TV Dagnieuws Wim Willems uit. Dergelijke 'strikte formattering' is niet mogelijk in de Canvas-studio omdat daar meer gesprekken en interactie is, wat per definitie veel minder voorspelbaar is dan een normale nieuwsuitzending, aldus Willems.

De nieuwsdienst zet dus in op automatisering. Daardoor zullen echter verschillende functies niet meer nodig zijn: in de regie maar bijvoorbeeld ook de mensen die de camera's voortduwden op de camerarails. 'Met minder mensen en minder geld een programma maken dat kwalitatief beter is', zo omschrijft algemeen hoofdredacteur Luc Rademakers dat. De VRT moet de komende jaren immers steeds bezuinigen. De betrokken werknemers zullen elders, bijvoorbeeld voor de andere VRT-studio's, ingezet worden, klonk het meermaals.

Tot slot nog dit. Een jaar geleden werd nog een volledig virtuele studio uitgetest, dus zonder decor. Dat bleek echter vaak nog 'te fake', aldus Willems