BIOGRAFIE. Roger Raveel
Roger Raveel in 2009 Foto: BELGA

Het leven van Roger Raveel, die op 30 januari overleed. Hij was 91 jaar oud.

Roger Raveel werd op juli 1921 geboren in het Oost-Vlaamse Machelen-aan-de-Leie. Op twaalfjarige leeftijd ging hij lessen volgen aan de tekenacademie van Deinze. Daarna zette hij zijn studies verder aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Gent.

Een van zijn leraren, de kunstenaar Hubert Malfait, was razend enthousiast over Raveels eerste tekeningen. Die stelden de wereld voor in een essentiële verschijningsvorm. Ze waren een soort van geschematiseerde weergave van de werkelijkheid, waarbij alle overbodige details achterwege werden gelaten.

Hugo Claus

In 1948 richtte Raveel mee ‘La Relève' op, samen met Jan Burssens en andere gelijkgestemde zielen uit de Gentse schilderswereld. Maar na amper twee jaar hield die beweging het al voor bekeken.

Raveel raakte in die periode ook bevriend met de jonge schrijver Hugo Claus, die hem in contact bracht met de Gentse en Brusselse avant-gardescène. Hij leerde dankzij hem ook de schilders uit de Cobragroep kennen, zoals Corneille en Karel Appel. Maar de invloed daarvan op zijn schilderwerk is erg gering. Het werk van Raveel was eerder een mengeling van het abstract en figuratief schilderen.

Witte vierkant

In de jaren vijftig werden zijn werken bovendien nog strakker, met meer aandacht voor contouren. Ook verscheen het witte vierkant, vrij typisch voor het werk van Raveel, voor het eerst in zijn schilderijen. Zijn werk werd ook steeds meer gekenmerkt door kleurcontrasten.

En vanaf 1962 probeerde hij meer werkelijkheid in zijn kunst te betrekken. Soms zelfs op vrij letterlijke wijze, door spiegels of andere dagelijkse objecten op het canvas te monteren. Daarmee gaf hij ook mee de aanzet voor de kunststroming die ‘de Nieuwe Visie genoemd werd.

Het Kasteel van Beervelde

In 1966 kreeg Raveel de kans om muurschilderingen te maken in de keldergangen van het voormalige Kasteel van Beervelde, samen met zijn collega-kunstenaars van de Nieuwe Visie. Op die manier kon hij volop experimenteren met het binnenhalen van de omringende werkelijkheid in zijn kunst.

De kelderversieringen in het Kasteel van Beervelde was een hoogtepunt van die stroming, samen met het Dulcia-project van Zottegem (1969), waar een textielfabriek drie dagen lang tot kunstwerk werd omgevormd.

Milieubewust

Hij legde daarnaast steeds vaker zijn politieke overtuiging vast in zijn werken. Zo liet hij in 1971 vier houten zwanen op de sterk vervuilde Brugse reien drijven. En nog datzelfde jaar liet hij een met plastic zakken bedekt vlot van Machelen-aan-de-Leie naar Afsnee varen (‘Raveel op de Leie). Hij hoopte daarmee het milieubewustzijn aan te wakkeren.

Metrostation Merode

In 1977 kreeg hij ook nog de muurschildering van het metrostation Merode toegewezen en in 1989 realiseerde hij de ruimtelijke muurschildering in het gebouw van het Loodswezen in Oostende. En voor de kunstmanifestatie ‘Beaufort 2003', een expositie langs de hele Belgische kustlijn, beschilderde hij een kusttram.

Naar aanleiding van zijn 85ste verjaardag van de schilder vond er begin 2007 een overzichtstentoonstelling plaats in de ‘Venetiaanse Gaanderijen' op de dijk van Oostende met als titel ‘De schilder spreekt'.

Graficus

Overigens verdiende Raveel niet enkel als schilder zijn sporen, maar ook als graficus. Tussen 1966 en 1968 maakte Roger Raveel 33 tekeningen volgens verschillende procédés op het thema ‘Genesis'. Bij deze tekeningen schreef Hugo Claus in 1968 33 gedichten. Hij maakte ook talrijke keramieken.

Raveel ontving in zijn loopbaan vele onderscheidingen, onder meer de internationale Joost vanden Vondelprijs (1983), de Gouden Erepenning (1992) en de Van Ackerprijs (1996). In 1995 ontving hij van de koning ook de adellijke titel van Ridder.

In 1999 wordt er een Roger Raveelmuseum geopend in zijn geboortedorp Machelen-aan-de-Leie.

Hij genoot daarnaast ook internationale erkenning. In 1968 vertegenwoordigde hij ons land op de XXXIVe Biënnale van Venetië. Datzelfde jaar wordt hij ook uitgenodigd op Documenta in Kassel. En drie jaar later was hij te gast op de Biënnale in van Sao Paulo. In 2011 kreeg hij een overzichtstentoonstelling in het Museo Nacional de Bellas Artes in Santiago de Chile in Chili.

Zulma en Marleen

Op 17 mei 2009 verloor de schilder de 96-jarige Zulma, zijn vrouw en muze. Hij hervond later de liefde bij Marleen De Muer, een lerares uit de basisschool in Lotenhulle.

In november 2012 krijgt Raveel zijn eigen beeld van de hand van kunstenaar Adelin De Craene. ‘Raveel had maar één voorwaarde, dat ik ook van zijn echtgenote Marleen De Muer een beeld zou maken', aldus De Craene.

In ‘t Kristallijn in Mol vindt momenteel (van 20 januari tot 3 maart 2013) een unieke overzichtstentoonstelling plaats van Roger Raveel. De expo is gratis te bezoeken op zaterdag en zondag.

Je wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld je aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig