Bond Beter Leefmilieu (BBL) en de vwz ABLLO (Actiecomité ter Beveiliging van het Leefmilieu op de Linker-ScheldeOever en het Waasland) stellen voor om de komende winter de openbare verlichting nooit op volle kracht te laten branden en ook tijdens de avonduren te verminderen. Dat lagere stroomverbruik moet een mogelijke black-out helpen voorkomen.

België zal structureel afhankelijk zijn van invoer om alle weken van de winterperiode de vraag naar elektriciteit te dekken, met uitzondering van de twee weken van de kerstvakantie. Dat blijkt uit de wintervooruitzichten van ENTSO-E, de organisatie van Europese hoogspanningsnetbeheerders. Het risico op stroomonderbrekingen is er enkel bij extreme wintertoestanden.

Reden voor de structurele afhankelijkheid van import is de onbeschikbaarheid van de kerncentrales Doel 3 en Tihange 2, die ten vroegste in februari weer op volle kracht zullen draaien. Staatssecretaris Melchior Wathelet en Elia, de beheerder van het hoogspanningsnet, hebben een winterplan uitgewerkt om de stroombevoorrading te verzekeren.

Matig risico op stroomonderbrekingen in geval van uitzonderlijke koudegolf

Er is volgens ENTSO-E een matig risico op stroomonderbrekingen in Europa in het geval van een uitzonderlijke koudegolf (zoals statistisch om de tien jaar voorkomt) over het hele contintent, samen met windstil en donker weer. De periode van eind januari is het meest spannend.

Als er dan een strenge wintertoestand is, kunnen België en Frankrijk elkaar niet bijstaan. In een toestand die nog extremer is dan die verwacht om de tien jaar, zoals in februari 2012, wordt het risico op energietekort in België en de omliggende regio ‘niet verwaarloosbaar'.

Openbare verlichting tijdens winter nooit op volle kracht doen werken

Om te voorkomen dat het komt tot een stroompanne (black-out) of een tijdelijke afkoppeling van meer landelijke gebieden (brown-out), stellen de twee milieuorganisaties voor om de openbare verlichting tijdens de komende winter nooit op volle kracht te laten branden en ook tijdens de avondpiek te verminderen.

'De periode tussen 17 en 22 uur is net de periode van het piekverbruik. Eén doorsnee straatlantaarn heeft algauw een vermogen van 100 Watt. Een stad als Sint-Niklaas dooft om 22.00 uur circa 2.500 straatlampen met een totaal vermogen van 250 kilowatt", schetsen BBL en ABLLO de problematiek.

Het doven van de verlichting is slechts één van de mogelijke maatregelen die de piekvraag kunnen terugdringen. De milieubeweging vraagt om veel meer werk te maken van maatregelen om de energie- en piekvraag in alle sectoren (woningen, tertiaire sector en industrie) te verminderen, luidt het.

Indicator Belgische evenwicht vraag en aanbod

De Belgische hoogspanningsnetbeheerder Elia laat overigens weten dat vanaf 3 december een indicator van het evenwicht tussen vraag en aanbod in België op zijn website zal staan.

Die indicator zal verschijnen onder de vorm van een verkeerslicht dat op groen, oranje of rood kan staan afhankelijk van de situatie voor vandaag en voor morgen. Ook zal de indicator een vooruitzicht geven voor de komende vijf dagen.

Hoe die import van elektriciteit zich zal verhouden tot de elektriciteitsfactuur is nog onduidelijk.