De beheerder van de beschadigde Japanse kerncentrale Fukushima wist wat de risico’s waren van het zeer radioactieve water in de centrale, maar stuurde toch teams zonder de juiste bescherming en zonder waarschuwing naar binnen. Dat heeft een werknemer gezegd die een aanklacht tegen beheerder Tokyo Electric Power (Tepco) heeft ingediend.

Die houding van Tepco leidde tot verwondingen door radioactiviteit, zei Shinichi (46) aan het persagentschap AP. Hij wil alleen bij zijn voornaam worden genoemd. Het is een zeldzaam openbaar verslag over wat er na de meltdown in Fukushima - veroorzaakt door de aardbeving en tsunami van maart vorig jaar - gebeurde. Shinichi maakte deel uit van een zes leden tellend team dat in de eerste dagen van de crisis werkzaam was in reactor 3 van de Fukushima Dai-ichi-centrale.

Koplampen

Shinichi beschrijft hoe hij en zijn team in het donker, angstig en met koplampen door de ondergelopen kelder met radioactief water waadden. Het water voelde warm aan, zelfs door de laarzen van de mannen heen. ‘Het was schandelijk. We hadden daar nooit mogen zijn’, zei hij.

Shinichi en zijn team werden tien dagen nadat in de reactor een grote explosie had plaatsgevonden naar de kelder van het gebouw van reactor 3 gestuurd. Het team kreeg een eenvoudige instructie mee: gewoon naar binnen gaan en de elektriciteit herstellen. Misschien zou de radioactiviteit wat aan de hoge kant zijn, maar dat zou geen probleem moeten zijn. ‘Ze zeiden niets over het water’, aldus Shinichi. De mannen kregen de laarzen die beschikbaar waren; sommige mannen kniehoge exemplaren, anderen korte, onder wie Shinichi.

‘Water is slecht nieuws’

Eenmaal binnen zagen ze water waar de stoom vanaf sloeg. ‘Het was huiveringwekkend. Als je op een kerncentrale werkt, dan weet je, water is slecht nieuws. Je komt er vooral niet mee in aanraking.’ De stralingsmeters die ze bij zich droegen, begonnen kort nadat ze de kelder waren binnengegaan al uit te slaan, wat betekent dat de maximumdosis straling was bereikt. Volgens de teamleider moest dat een fout zijn. De mannen bleven en liepen meermaals door het water. Bij twee mannen liep er water in hun laarzen. Ze moesten later in het ziekenhuis worden opgenomen, omdat hun huid in aanraking was geweest met radioactieve elementen.

Aanklacht

De hoeveelheid straling waaraan Shinichi in één dag werd blootgesteld, was meer dan de helft van de hoeveelheid straling waaraan iemand volgens de Japanse regering per jaar mag worden blootgesteld.

Shinichi, die vreest voor zijn gezondheid, wil dat de autoriteiten bevestigen dat Tepco de veiligheidsregels heeft geschonden. Ook wil hij dat het bedrijf waarvoor hij werkte - een onderaannemer van Tepco - wordt gestraft.

Volgens zijn advocaat hebben Tepco en onderaannemer Kandenko de mannen naar een plek gestuurd met een veel hogere dosis straling dan toegestaan zonder volledige bescherming. ‘Zelfs als Tepco niet kon inschatten wat de consequenties waren van het water binnen, dan nog hebben ze zich amper zorgen gemaakt over de veiligheid van de werknemers’, aldus Shinichi’s advocaat.