Dat Guatemalteekse vrouwen het hard te verduren krijgen, is na een week in het land wel duidelijk. Dit geweld heeft alles te maken met de scheefgetrokken machtsverhoudingen tussen de man en de vrouw, door de rol die beiden toegekend krijgen binnen een maatschappij.

In een maatschappij als de Guatelmateekse heeft de man het voor het zeggen en wordt de vrouw geacht zich daarnaar te schikken. Geweld wordt dan vaak aangewend om deze maatschappelijke normen op te leggen.

Hier in Guatemala stellen we bovendien vast dat die machtsverhoudingen ook op andere vlakken spelen. Al wie zich in een machtspositie bevindt, lijkt dit uit te buiten: mannen, mensen met diploma, rijken, ambtenaren, politie enzovoort.

En als je als vrouw tot een inheemse bevolkingsgroep behoort, heb je het al helemaal niet getroffen. We spreken hier van dubbele discriminatie: vrouwen van Maya-oorsprong worden niet alleen afgerekend op hun vrouw zijn maar ook nog eens omdat ze ‘indígena’ zijn. Als je pech hebt, ben je dus een arme Maya-vrouw zonder diploma en word je tot vier keer toe gediscrimineerd.

De inheemse cultuur is dan wel goed om toeristen te lokken maar verder is het respect voor de cultuur en gewoonten van de Maya-bevolking ver te zoeken. Zo worden kinderen in traditionele klederdracht vaak van de schoolbanken geweerd en kunnen de Maya quasi nergens terecht in hun eigen taal.

Oxfam-partner Tsununija is een beweging van en voor inheemse vrouwen. Ze overtuigen Maya-vrouwen die al op een of andere manier verenigd zijn zich aan te sluiten, zodat ze samen hun stem kunnen laten horen en op het beleid kunnen wegen.

Ze doen dit door vormingen te geven aan vrouwen die binnen hun gemeenschap of een lokale vrouwenorganisatie al een prominente positie innemen. Bedoeling is dat alle vrouwen sterker in hun schoenen staan en op de hoogte zijn van hun rechten. Hier hoort ook een component Geweld tegen vrouwen bij. Wat de Maya-vrouwen op die vormingsdagen leren, delen ze dan op hun beurt met hun gemeenschap.

Wij wonen zo’n vorming bij. Een groep van 25 Maya-vrouwen leert vandaag alles over de internationale wetgeving met betrekking tot inheemse bevolkingsgroepen. Sommigen draaien al twee jaar mee, andere zijn er voor de eerste keer bij. Als ik met hen spreek, valt het me opnieuw op dat deze vrouwen ongelooflijk mondig zijn en vastberaden om zich niet langer in een hoekje te laten drukken.