Wereldleiders willen nucleair materiaal beveiligen
De Pakistaanse premier Yousuf Raza Gilani en de Amerikaanse president Barack Obama schudden elkaar de hand op de nucleaire top in Seoul. Foto: AFP
Zo’n zestig wereldleiders hebben op de top in Seoul afgesproken om al het nucleaire materiaal in de wereld voor 2014 veilig te stellen. Het materiaal dat gebruikt kan worden voor het maken van een kernbom ligt verspreid in tientallen landen opgeslagen.

 Als een fractie van het materiaal in handen komt van terroristen kan dat rampzalige gevolgen hebben. Hoewel de dreiging van nucleair terrorisme de afgelopen tien jaar is afgenomen, zeker na de dood van Osama bin Laden, leeft het nachtmerriescenario nog steeds.

De kans dat een terrorist erin slaagt een kernbom tot ontploffing te brengen in een grote stad is niet per se zo klein als veel mensen denken. ‘Er is niet veel van dit materiaal nodig om honderden of duizenden onschuldige mensen te doden’, zei de Amerikaanse president Obama op de top.

Deskundigen bevestigen de uitspraak van Obama. Matthew Bunn van Harvard University verklaart: ‘Een kernbom bouwen is niet eenvoudig, maar (maar) een bom zoals degene die Hiroshima verwoestte behoort zeker tot de mogelijkheden voor een geraffineerde terreurorganisatie.’

Veilig

Er zijn echter zorgen over hoe veilig het nucleaire materiaal is in landen als Pakistan, Noord-Korea, India, Iran en de voormalige Sovjetrepublieken. Het Initiatief voor Nucleaire Dreigingen (NTI), een Amerikaanse groep gericht op non-proliferatie (belemmering van de verspreiding van kernwapens), publiceerde in januari een lijst van 32 landen die over niet-veiliggesteld nucleair materiaal beschikken dat geschikt is voor een kernbom.

Sommige landen, zoals de Verenigde Staten, hebben zeer strikte veiligheidsregels. Andere landen, waaronder Rusland, Pakistan en voormalige Sovjetrepublieken, hebben aanzienlijk meer moeite nucleair materiaal veilig te stellen. Volgens het NTI is India bijvoorbeeld een van de vijf minst beveiligde landen. De afgelopen jaren is tot twee keer toe radioactief materiaal weggegooid en terechtgekomen bij een schrootverkoper.

Het is onduidelijk hoe de landen hun doel in 2014 bereikt willen hebben. Het Internationaal Atoomenergie Agentschap kan wel aanbevelingen doen voor het veiligstellen van nucleair materiaal, maar heeft niet de macht om die aanbevelingen af te dwingen.

Technologie

De Britse vicepremier Nick Clegg zei op de top dat Groot-Brittannië geheime technologie om radioactief materiaal op te sporen gaat delen met andere landen. Groot-Brittannië gaat een nieuw forensisch laboratorium openen om nieuwe technieken te ontwikkelen en te delen met politie- en veiligheidsdiensten over de hele wereld. Hij meldde dat Londen de huidige technologie sinds 2001 gebruikt om radioactief materiaal te onderschappen bij de grens.