Zonk Titanic door de maan?
Op 10 april 1912 verliet de Titanic de haven van Southampton met New York als bestemming. Foto: AP
Binnen enkele weken is het honderd jaar geleden, maar nu heeft een team van wetenschappers een nieuwe verklaring voor waarom de Titanic zonk op 15 april 1912. De maan zou de grote schuldige zijn.

Het zou een groot succesverhaal van menselijk kunnen worden, maar het eindigde in een nog groter drama. Op 10 april 1912 verliet het meest prestigieuze schip ooit de haven van Southampton, maar enkele dagen later gebeurde het ondenkbare al. De Titanic botste tegen een ijsberg, zonk en meer dan 1.500 van de 2.200 opvarenden kwamen om het leven.

Volgens een team van Amerikaanse wetenschappers onder leiding van astronoom Donald Olson (Universiteit van San Marcos, Texas) is de schuld niet bij de kapitein van de Titanic -Edward Smith - te zoeken, maar wel bij... de maan.

Hoe kan dat?

Volgens de onderzoekers was er op 4 januari 1912 een volle maan, net op het moment dat de maan én de zon erg dicht bij de aarde stonden. Dat fenomeen, een 'Supermaan', is op zich al uitzonderlijk, maar het was toen al van het jaar 796 geleden dat de maan nog zo dicht bij de aarde stond. Het zal ook nog tot 2257 duren voordat het nog eens gebeurt.

Tijdens volle manen hebben de zon en de maan meer invloed op de zwaartekracht op aarde, waardoor er 'springtij' ontstaat. Dat houdt in dat het water bij laagtij lager staat dan normaal en hoger dan normaal bij hoogtij. Hoe dichter de maan bij de aarde staat, hoe groter die invloed op de zwaartekracht wordt en hoe extremer het springtij wordt.

Extreem hoogtij kan er volgens Olson voor gezorgd hebben dat de ijsbergen in de buurt van Groenland en Canada onder water kwamen te staan en zich daardoor losgerukt hebben. 

Januari/april?

Maar de Titanic is niet vertrokken in januari, maar pas in april, ruim drie maanden later. 'In die tijd hebben de ijsbergen onder invloed van de stroming een reis naar het zuiden afgelegd. Volgens onze berekeningen is het perfect mogelijk dat een groot deel van de ijsbergen tegen april in het vaarwater van de Titanic beland zouden zijn', zegt Olson. 'En dat kon geen enkele kapitein ooit geweten hebben.'

Volgens Olson was de ramp met de Titanic dan ook onvermijdelijk. 'De Titanic ging met hoge snelheid vooruit in een gebied waar normaal gezien geen ijsbergen voorkwamen. Zelfs als hij sneller gewaarschuwd was, had de kapitein het schip niet op tijd kunnen doen stoppen', aldus Olson.

Kritiek

Niet iedereen is het eens met het onderzoek van Olson en zijn team. Zo betwijfelt astronoom Geza Gyuk dat het springtij van januari 1912 krachtig genoeg was om een hoop ijsbergen los te rukken. 'Zelfs met de middelen van toen werd al vastgesteld dat het springtij van januari 1912 alle records brak', verdedigt Olson zich. 'We hebben daar overal ter wereld verhalen over teruggevonden.'

De bevindingen van het team van Donald Olson worden gepubliceerd in het magazine 'Sky and Telescope'.