De bevoegde Kamercommissie heeft maandag het voorstel goedgekeurd tot herziening van artikel 195 van de Grondwet. Die herziening is nodig om het akkoord over de zesde staatshervorming tussen de acht partijen integraal te kunnen uitvoeren. Er waren twaalf stemmen voor, van de zes meerderheidspartijen en de groenen, en vijf stemmen tegen, van N-VA en Vlaams Belang. Het gaat om de eerste (kleine) parlementaire klip die wordt genomen in het debat over de staatshervorming.

De huidige meerderheidspartijen (PS, CD&V, MR, Open Vld, sp.a en cdH) en de groenen sloten op 11 oktober 2011 een akkoord over de staatshervorming. Om artikelen uit de Grondwet te kunnen wijzigen, moeten die door het vorige parlement voor herziening vatbaar zijn verklaard. Het communautaire akkoord omvat evenwel grondwetsbepalingen waarvoor dat niet gebeurde.


Om die aanpassingen toch door te kunnen voeren, maken de acht partijen gebruik van artikel 195 van de Grondwet, dat de procedure ter herziening van de Grondwet bepaalt en dat wel voor herziening vatbaar werd verklaard. Het gaat om een "overgangsmaatregel", vermits de wijziging enkel zou gelden tijdens deze legislatuur en voor deze staatshervorming. Het voorstel ter zake kreeg maandag groen licht in de commissie Herziening van de Grondwet. Binnenkort ligt de tekst voor in de plenaire Kamer. Nadien moet hij ook groen licht krijgen in de Senaat.

Zowel Vlaams Belang als N-VA diende ter zitting nog amendementen in op het voorstel, maar die haalden zoals verwacht geen meerderheid. Zoals bekend heeft Ben Weyts (N-VA) grote vragen bij het tijdelijke karakter van de het voorstel. "Wij zijn altijd voorstander geweest van een herziening van artikel 195, maar dan wel voor heden en toekomst, en niet om het zoals nu even te herzien, bijkomende privileges voor de Franstaligen in Vlaams-Brabant te betonneren, en nadien er weer grendels rond aan te brengen", legt Weyts uit.

Het stoot hem ook tegen de borst dat het voorstel "het basisprincipe aantast dat er geen hiërarchie bestaat tussen de federale regering en de deelregeringen". Daarbij doelt hij op de bepaling over het uitsluiten van belangenconflicten tegen wetten die wijzigingen aanbrengen aan de belastbare grondslag, het belastingtarief, de vrijstellingen of andere elementen die tussenkomen in de berekening van de personenbelasting.

Weyts schermt nog met een motie bij de Raad van Europa waarbij leden zich uitdrukkelijkheid zorgen maken over de tijdelijkheid van het voorstel. Die motie zou al door een tiental mensen zijn ondertekend.

Aan regeringszijde reageert staatssecretaris voor Staatshervorming Servais Verherstraeten (CD&V) bijzonder tevreden dat de eerste parlementaire stap in de uitvoering van het communautair akkoord is gezet. Hij ziet er ook "eens te meer" een duidelijk bewijs in dat de acht partijen voort willen maken met de realisatie van de staatshervorming.

Ook zijn collega-staatssecretaris Melchior Wathelet (cdH) reageert verheugd. "We hebben alle garanties genomen. Artikel 195 werd voor herziening vatbaar verklaard door de preconstituante. Door het artikel te herzien, vullen we dus het mandaat in dat ons door de preconstituante werd gegeven", aldus Wathelet. De cdH’er ziet eveneens het bewijs van de wil om vooruitgang te boeken en de hervorming in werking te doen treden.