Vlaanderen diep in het rood
Foto: © Marc Herremans - Corelio
Het gat in de Vlaamse begroting is nog groter dan al gevreesd en de Vlaamse regering is bang voor wat nog moet komen.

Dat de Vlaamse regering na de twee besparingsjaren 2010 en 2011 niet op haar lauweren zou kunnen rusten, was al duidelijk. Maar de jongste vooruitzichten van het Planbureau zijn nog donkerder dan al gevreesd.

De Vlaamse regering mag op zoek naar minimum 500 tot 550 miljoen euro. Dat is het gevolg van lagere dotaties, de hogere uitgaven door een bijkomende indexsprong (samen 350 miljoen) en minder inkomsten uit de eigen gewestbelastingen (150 tot 200 miljoen).

De uiteindelijke rekening zal ongetwijfeld nog hoger oplopen. De Vlaamse regering heeft voorlopig alleen haar begrotingsvooruitzichten aangepast aan de nieuwe cijfers. De 54 miljoen extra die Vlaanderen zou gaan betalen voor het pensioen van haar ambtenaren is er nog niet in begrepen.

En daarnaast zijn er nog een reeks gevolgen van de staatshervorming en de federale begroting die Vlaanderen veel geld kunnen kosten. Het meest gevoelige onderdeel zijn de ‘usurperende’ bevoegdheden, een reeks uitgaven van de federale overheid voor bevoegdheden die eigenlijk tot het regionale niveau behoren.

De federale regering is van plan om 250 miljoen euro van die usurperende bevoegdheden door te schuiven naar de regio’s, iets waar Vlaanderen al langer voorstander van is. Maar het ogenblik komt erg ongelegen. Van de 250 miljoen zou 140 tot 160 miljoen voor rekening van Vlaanderen komt.

Het spreekt niet vanzelf dat Vlaanderen al die uitgaven gewoon overneemt, het is ook mogelijk om ze gewoon te schrappen. Maar sommige uitgaven liggen erg gevoelig. Wat bijvoorbeeld met de tientallen miljoenen die de steden nu krijgen in het kader van het federale grootstedenbeleid? Als federaal die uitgaven afstoot en Vlaanderen ze niet overneemt, komt de rekening bij de steden zelf te liggen.

Het blijft de bedoeling van de Vlaamse regering om de begroting weer in evenwicht te brengen, maar dat zal pijnlijke inspanningen vergen.

Minister-president Kris Peeters (CD&V) waarschuwt dat hij ook van de andere deelstaten verwacht dat ze de budgettaire afspraken nakomen. ‘Ik weet zeer pertinent dat bepaalde overheden zich niet aan de afspraken hebben gehouden’, zegt Peeters. ‘Met name Brussel is de afspraken niet nagekomen.’

De Vlaamse regering begint volgende week met haar begrotingsbesprekingen, de federale regering moet nog even wachten. Samen moeten alle regeringen minstens anderhalf miljard euro zoeken om het tekort te beperken tot 2,8 procent, waarvan iets meer dan de helft voor de federale regering.

Maar het kan ook meer zijn omdat het tekort in 2011 groter uitviel dan gepland. Voorlopig is het niet duidelijk in hoeverre het tekort voor 2011 vergroot is door eenmalige factoren, zoals de erg vroege terugbetalingen in de personenbelasting. Het Monitoringcomité moet daar tegen 24 februari klaarheid in brengen.

LDD-fractieleider in het Vlaams parlement Lode Vereeck is 'verrast dat minister-president Kris Peeters verrast is' dat zijn begrotingstekort uitkomt aan de bovenkant van de voorspelde vork van 200 tot 500 miljoen euro. 'LDD voorspelt dat al sinds begin van de legislatuur', stelt Vereeck.

Nu een nieuwe saneringsronde zich opdringt, schaart Vereeck zich alvast achter de kritiek van het ACW op het derde VRT-net en de kindpremie. 'Die maatregelen moeten nu echt wel op de schop.'