Eén van de grote mysteries rond de aanslagen van 11 september 2001 waren de grote beurstransacties die de dagen voordien hadden plaatsgevonden in aandelen en opties van bedrijven die door die aanslagen getroffen werden. Iemand had dankzij 9/11 grof geld verdiend. Maar wie? En was dat toeval, of wisten die beleggers wat er te gebeuren stond?

Vrij snel na de aanslagen van 9/11 doken berichten op over de uitzonderlijk actieve handel die in de dagen voordien had plaatsgevonden in ‘verdachte’ effecten. Zo waren er uitzonderlijk veel - tientallen keren meer dan normaal, volgens experts - put-opties verhandeld op de aandelen van United en American Airlines. Beide luchtvaartmaatschappijen waren het doelwit van de kapers van 9/11, en zagen hun aandeel fors dalen toen de beurshandel hervat werd. De put-opties, die de houder het recht geven om de aandelen te verkopen tegen een hogere koers, stegen door die koersduik enorm in waarde. De koper(s) van de opties had(den) dus grof geld verdiend.

Eenzelfde fenomeen deed zich voor met andere aandelen, onder meer van banken en verzekeraars wiens aandelen door de aanslagen onder druk kwamen.

In de eerste dagen na de aanslagen verklaarden tal van experts dan ook dat er overduidelijk sprake was geweest van handel met voorkennis op grote schaal. Het vermoeden leefde dat Al-Qaeda niet alleen duizenden levens op zijn geweten had, maar daar ook nog eens grof aan verdiend had.

De Amerikaanse beurswaakhond SEC en toezichthouders in andere landen openden diverse onderzoeken, maar vreemd genoeg is er niet of nauwelijks officieel gecommuniceerd over de resultaten daarvan. Mogelijk werd de informatie geheim gehouden in het kader van de internationale klopjacht op terroristen. De parlementaire onderzoekscommissie naar 9/11 hield het er, bijna drie jaar na de aanslagen, op dat er helemaal geen sprake was geweest van handel met voorkennis. Maar heel wat financiële experts en academici blijven volhouden dat de omvang van de handel te groot was om ze alleen aan toeval te wijten.

Complot

Dit gebrek aan transparantie en aan een duidelijke conclusie maakte van het voorkennismysterie één van de belangrijkste argumenten werd van de aanhangers van complottheorieën. Zij gaan ervan uit dat hooggeplaatste mensen uit de regering en/of inlichtingendiensten op de hoogte zijn geweest van de nakende aanslagen - of, erger nog, dat ze de aanslagen mee hebben georganiseerd - en er veel geld mee hebben verdiend.

Bestaat er nog een andere verklaring? Misschien ligt de waarheid wel ergens in het midden. Uit diverse verslagen, zowel in de media als in documenten van officiële onderzoeksinstanties, blijkt dat verschillende mensen, zowel binnen als buiten de VS, geruchten en berichten hadden opgevangen dat er een grote aanslag op til was. Sommigen vernamen dit wellicht via indirecte connecties met leden van Al-Qaeda, anderen via connecties in de inlichtingendiensten. Meer details over die verslagen kan je lezen op de webpagina van historycommons.org.

Indien dergelijke geruchten inderdaad al op een relatief grote schaal verspreid waren, kan het mogelijk verklaren dat de handel in sommige opties en aandelen een hoge vlucht nam in de dagen voor de aanslagen. Mogelijk hebben sommige beleggers een ‘gokje gewaagd’ op basis van geruchten en partiële informatie, zonder dat ze precies wisten wat er aan de hand was.

Ook is het mogelijk dat speculanten die plotse handel in een aantal optiecontracten hebben opgemerkt en besloten hebben om ‘mee op de trein te springen’ in de hoop een snelle winst te maken, zonder dat ze de precieze oorzaak van die toegenomen activiteit kenden.

Je wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld je aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig