Eurosong voer voor wetenschappers
Foto: EPA
Vanavond zingt ons land nog niet. Maar dat mag de pret niet drukken. Het is Eurosong-time. Ook aan de universiteit trouwens.

Op de eerste halve finale van het jaarlijkse Eurovisie Songfestival vanavond treden drie landen aan uit West-Europa en drie uit Scandinavië. Zeven landen komen uit het Balkanblok en zes uit het Russische blok.

Dit lijken vreemde indelingen, maar op het songfestival gelden niet enkel de geografische of politieke grenzen, maar ook de culturele en zeker ook de sociale. Het stemmenspel dat voortvloeit uit vriendjespolitiek, oude vetes, culturele inleving of afkeer, en de invloed van geld, vormt sinds de intrede van de Oost-Europese landen in 1989 de spannendste reden om het televisiegebeuren te bekijken.

Voor Zwitserland, San Marino en Portugal is het vanavond onbegonnen werk om de finale te halen. Ze zijn geen vrienden, hebben cultureel niets met elkaar te maken, en kunnen niet rekenen op de steun van expats in andere markten. Maar of Noorwegen, Ijsland en Finland, die elkaar haast uit gewoonte ruim punten toedelen, zoveel beter af zijn, is nog de vraag.

België, dat donderdag in de tweede halve finale aantreedt, heeft iets meer geluk. Ierland en Nederland kunnen in een goeie dag ‘vriendelijk’ zijn, en Israël en Oostenrijk zijn niet bij voorbaat verloren. Maar ook die dag domineren het Balkan-blok (7) en de Russische satellieten (5) de rest.

Barometer

Het is precies dat deelnemersveld dat gezorgd heeft voor een van de meest onverwachte nevenactiviteiten van de liedjeskermis, een academische interesse. Zeker sinds de opvallende overwinning van Israels Dana International in 1998 wordt het songfestival in toenemende mate bestudeerd aan universiteiten, van Londen tot Abu Dhabi. Twee grote thema’s domineren de studies: de Europese identiteit en de homocultuur.

Twee jaar geleden hebben twee van die euracademici het European Research Network opgezet, een gesubsidieerde denkgroep met een website en binnenkort een eerste uitgave. De groep vergadert in de marge van het festival over thema’s als ‘Eurovisie en het nieuwe Europa’. Volgens Robert Tobin, professor aan de Clark University in Worcester, Massachussets, is het festival ‘een barometer van de grenzen in Europa’. Tobin vindt het songfestival inclusiever dan de Europese Unie of zelfs de Navo.

In Dusseldorf, waar de finale dit jaar plaatsvindt, zullen de academici samenkomen voor een workshop onder de titel ‘Feeling European’. Karen Fricker, de meest gereputeerde euracademia, zal samen met Milija Gluhovic een bundel essays over het onderwerp uitgeven.

Believers

Intussen lijkt het vrij rustig aan het Eurovisiefront. De polls lopen, en voorlopig kan daaruit opgemaakt worden dat Hongarije, Frankrijk, Zweden en Engeland redelijk wat kansen toegedicht worden. Maar de belangrijkste poll, die van esctoday, sluit pas vanavond om 17 uur af.

Duidelijk is alleszins dat de Engelsen dit jaar niet meer afgemaakt willen worden. Na desastreuze scores de voorbije jaren, stuurt Albion nu de bekende boysband Blue. Die is al weken op promotietournee door Europa. Als Engeland nu weer slecht scoort, zal het aantal ‘believers’ van een Europees complot tegen Engeland gevoelig stijgen.

Onze nationale Eurovisionair, André Vermeulen, tipt op Frankrijk, dat een tenor afvaardigt die in het Corsicaans zingt. Geen vrees, Amaury Vassili is een Normandiër die geen politieke heibel zal opwekken. Vassili is geen groentje: zijn debuutalbum ging in eigen land meer dan 200.000 keer over de toonbank en hij wil het songfestival gebruiken om zijn faam groter te maken. Het ziet ernaar uit dat ook de Fransen deze keer wat ambitieuzer zijn.

En verder is er het gewone geruis. Griekenland heeft geklaagd dat het liedje van Macedonië te nationalistisch is, het lied van Armenië wordt van plagiaat beschuldigd, de Denen sturen een Israëlische cross-dresser, en dé Israëlische cross-mens bij uitstek, Dana International, vertegenwoordigt haar land opnieuw. De Ijslandse deelnemer was al voor de selectie overleden, maar zijn groep Sjonni’s Friends neemt de klus waar.

Het meest betekenisvolle politieke moment komt van Portugal. ‘Homens da Luta’ betekent ‘Mannen van de strijd’ en roept de mensen op om op straat te komen. De song werd erg populair omdat hij gezien wordt als een protest tegen de Europese Unie en het Monetaire Fonds, die niet echt populair zijn in Portugal. ‘Er zijn er hier velen die willen dat je je mond houdt’: dat zal toch enigszins dubbelzinnig klinken in Dusseldorf, waar veel Duitse politici en EU-officials verwacht kunnen worden.

 

Eurovisie Songfestival, halve finales vanavond en donderdag op Eén om 21 uur. Finale op zaterdag.