Het geheim van Vangheluwe: 'Het misbruik was niet eenmalig'
Foto: belga
Professor Adriaenssens heeft vlak voor de start van de persconferentie over het ontslag van Vangheluwe nog slecht nieuws. De Brugse bisschop heeft niet zomaar een eenmalige uitschuiver gemaakt. Het misbruik heeft dertien jaar geduurd. Een reconstructie van de onthulling die de Belgische Kerk op haar grondvesten deed daveren.

‘Bisschop Vangheluwe stapt op in zaak seksueel misbruik’, kopt Het Nieuwsblad op vrijdag 23 april. In het artikel staat te lezen dat de bisschop zelf bij de feiten betrokken zou zijn.

In de kantoren van de bisschoppenconferentie heeft het crisiteam van de Kerk vrijdagochtend al vroeg verzamelen geblazen, nog voor de persconferentie. Professor Adriaenssens vertelt de andere aanwezigen dat er veel meer aan de hand is dan eenmalig misbruik. De Brugse bisschop heeft zijn neef wel dertien jaar lang misbruikt. De feiten begonnen toen de jongen amper vijf jaar was en duurden tot aan zijn achttiende.

Het is uiteindelijk Adriaenssens zelf die de tekst van Vangheluwe voor de persconferentie onder handen neemt. De eerste zin zal luiden: ‘Toen ik nog geen bisschop was en ook nog enige tijd daarna heb ik een jongen uit een bevriende omgeving seksueel misbruikt.’

De instorting voorkomen

De zenuwen staan strak gespannen als iedereen om 12 uur de lift naar beneden neemt, waar tientallen fotografen, camera’s en journalisten staan te wachten. Het ontslag van Vangheluwe als bisschop van Brugge is op dat moment al door de paus aanvaard. Nu is het tijd om alles op te biechten aan het publiek. De afspraak is ‘volledige openheid’, daarover zijn Adriaenssens en Léonard het eens.

Tijdens de debriefing achteraf is iedereen het erover eens dat het goed gelopen is. De boodschap is juist overgekomen, stelt Herinckx vast. Natuurlijk doet het nieuws de Belgische Kerk op haar grondvesten schudden. Maar de instorting is voorkomen.

Danneels onder vuur

In de loop van de middag komt Danneels steeds meer in het vizier. Er worden immers meer en meer vragen gesteld over die ontmoeting eerder op de maand. En wat Danneels nooit had vermoed, gebeurt toch: hí´j krijgt kritiek voor zijn aanpak. Dat terwijl hij zich, volgens een intimus, echt van geen kwaad bewust was.

Danneels zelf is wel kwaad op Vangheluwe, omdat die hem dat gesprek met het slachtoffer heeft opgedrongen tijdens een bijeenkomst van ouderenbeweging OKRA in Brugge. Hij voelt zich verraden en voor het blok gezet. Zo erg zelfs dat hij sinds 8 april alle banden met Vangheluwe heeft doorgeknipt. Hij heeft hem niet meer gehoord of gezien, en is van plan dat zo te houden.

'Let op je woorden'

Als priester Rik Devillé meldt dat hij Danneels al in de jaren negentig op de hoogte bracht van misbruik door Vangheluwe, beslist het entourage van Danneels om zaterdag 24 april dan toch naar buiten te komen. Danneels kan zich immers niets herinneren van een dergelijke mededeling door Devillé, houdt hij vol. Het wordt een verklaring die vooral over zichzelf gaat. Over de pijn die de verwijten en verdenking aan zijn adres doen.

Wat op dat moment niemand weet is dat Danneels, terwijl hij met zijn secretaris en zijn woordvoerder op weg was naar Brussel, in de auto telefoon heeft gekregen van het slachtoffer. Met de waarschuwing vooral goed op zijn woorden te letten, ‘want er bestaat een bandopname van het gesprek van 8 april’.

Turbelente tijd

Er volgen nog turbulente maanden voor de Belgische Kerk. In recordtijd melden honderden slachtoffers zich bij de commissie-Adriaenssens.

En dat allemaal omdat een slachtoffer het aandurfde om naar buiten te komen en de waarheid te vertellen over Vangheluwe.