In Wallonië is commotie ontstaan over de vraag of het regime in Libië met Waalse wapens op de burgers schiet. De Waalse regering wil nu onderzoeken wat er met de wapens is gebeurd.

Waals minister-president Rudy Demotte heeft de Belgische ambassadeur in Tripoli gevraagd informatie over te maken die het mogelijk moet maken 'het risico op gebruik' van Waalse wapens tijdens het neerslaan van protesten in Libië na te gaan.

De Franstalige Liga voor de Mensenrechten herinnerde er vanmorgen aan dat de wapenfabriek FN Herstal in 2009 wapens en munitie aan Libië heeft geleverd. Onder meer de veiligheidsdiensten maken volgens de Liga gebruik van het wapentuig. 'Zelfs al hebben we er geen bewijzen van, toch bestaat de kans dat de onderdrukking van het protest in Libië gebeurt met Waalse wapens', zegt Liga-voorzitter Benoît Van der Meerschen in Le Soir.

Maar de woordvoerder van Waals minister-president Rudy Demotte (PS), die politiek verantwoordelijk is voor het contract, veegt dat argument van tafel. 'Het contract vermeldt uitdrukkelijk dat de wapens voor de elitetroepen van het Libische leger bestemd waren, in het kader van een beschermingsmissie van humanitaire konvooien in Darfour', klinkt het. 'De wapens zijn dus niet bestemd voor interventies in eigen land.' Hij benadrukt ook dat de levering conform de Europese regels, die de strengste ter wereld zijn, gebeurde.

Demotte deelt wel de bezorgdheid van de Liga over het gebruik van de wapens door Libië. Daarom vraagt hij aan de Belgische ambasadeur in Tripoli om na te gaan of de geleverde wapens gebruikt werden voor een humanitaire missie in Darfour, zoals oorspronkelijk de bedoeling was. 

Bestelling

De zaak draait rond een bestelling in juni 2009 van verschillende soorten vuurwapens, granaten en munitie ter waarde van 11,5 miljoen euro. Het meeste materiaal was voor het Libische leger bedoeld, maar een deel van het wapentuig was volgens La Libre ook voor de ordediensten bestemd. Die levering zorgde voor grote opschudding in Wallonië, waarna Libië besliste voor een veel grotere bestelling naar Rusland uit te wijken.

Voorstanders van de wapendeal argumenteerden dat Libië sinds 2004 niet meer onder een militair embargo staat. Tegenstanders vonden dat het niet correct was wapens te leveren aan een land dat de mensenrechten niet respecteert. De Liga voor de Mensenrechten bracht de zaak voor de Raad van State en kreeg uiteidelijk gelijk, maar de exportlicentie voor de wapenlevering was op dat moment al verleend door de regering-Demotte.

Vanackere sceptisch over 'onderzoek' Demotte

Minister van Buitenlandse Zaken Steven Vanackere (CD&V) toont zich sceptisch over de mogelijkheid om te verifiëren of de door de Waalse wapenfabriek FN Herstal aan Libië geleverde wapens gebruikt zijn bij de repressie van manifestanten.

'In de huidige context lijkt het me moeilijk te veronderstellen dat we dit kunnen doen', stelde Vanackere maandag na afloop van een beraad met zijn Europese collega's over de situatie in Libië. Hij wees erop dat de Belgische ambassade in Tripoli de handen vol heeft met de veiligheid van de circa zestig Belgen in het land, van wie een aantal gerepatrieerd wil worden.

Vanackere wees erop dat het Waalse Gewest bij het verstrekken van de exportlicentie geen advies heeft gevraagd aan Buitenlandse Zaken. Daartoe bestond ook geen enkele verplichting. Het Waalse Gewest heeft de politieke en administratieve bevoegdheid over wapenexport en bracht Buitenlandse Zaken enkel op de hoogte van de verkoop.