De plannen die bij de regeringsonderhandelingen op tafel zijn komen te liggen over een eventuele regionalisering van justitie, vinden geen genade bij de twee grote magistratenverenigingen, de Association Syndicale des Magistrats (ASM) en Magistratuur en Maatschappij (M&M). 'Een splitsing biedt geen meerwaarde en dreigt de andere, prangendere problemen van justitie naar de achtergrond te verdringen', klinkt het eensgezind.

'Elke hervorming van justitie moet vertrekken vanuit de vraag wat het voor de burger oplevert', zegt Pierre Lefranc, staatsraad bij de Raad van State en voorzitter van M&M. 'De voordelen van de splitsing van justitie zijn zowat onbestaande. De gebrekkige middelen verdelen zal het gebrek aan middelen niet verhelpen, wel integendeel. Een geregionaliseerde justitie komt ook in een moeilijke verhouding te staan tegenover de federale diensten en korpsen waarover zij verondersteld wordt controle uit te oefenen, zoals de politie.'

Justitie splitsen houdt volgens de magistratenverenigingen ook geen garantie in op de modernisering van het justitieel apparaat, zoals vaak vanuit vooral Vlaamse hoek wordt voorgehouden. Ten slotte zou een splitsing ook problemen opleveren voor de opleiding van de magistraten.

Andere prioriteiten

ASM en M&M zien andere prioriteiten. 'We hebben dringend nood aan een geloofwaardig en realistisch strafrechtelijk beleid, straftoemetingsbeleid en gevangenisbeleid', zegt Hervé Louveaux, Brussels onderzoeksrechter en ASM-voorzitter. 'De toestand in de Belgische gevangenissen is onmenselijk en onaanvaardbaar. Net zoals het onaanvaardbaar is dat een aantal korte straffen systematisch niet uitgevoerd worden. Men zou die beter afschaffen en de alternatieve straffen integraal laten deel uitmaken van het straffenarsenaal. Het hele strafrecht is ook aan een herijking toe, misdrijf en straf zijn niet meer in verhouding, en ook de strafrechtelijke procedure moet efficiënter gemaakt worden.'

Daarnaast is er de informatisering van justitie, die volgens de magistraten veel te lang op zich laat wachten: 'Rechters hebben nu wel computers maar kunnen nog steeds niet via internet of intranet communiceren met advocaten of hun griffiers. Net zo min kunnen burgers en pers op het internet terecht om zich te informeren over een rechtszaak.'

Ten slotte pleiten beide verenigingen voor een financiële autonomisering en responsabilisering van de rechtscolleges en parketten. 'Van korpsoversten wordt verwacht dat zij een beleid uitstippelen, maar ze krijgen geen controle over de middelen die nodig zijn om dat beleid in de praktijk te brengen', zegt Rik Haex, voorzitter van de Leuvense rechtbank van koophandel. 'Wij stellen voor elk rechtscollege en elk parket een dotatie te geven, die door het parlement zou gecontroleerd worden. Een dergelijke hervorming zou ook onvermijdelijk een schaalvergroting inhouden.'