Wat vindt u op Wikileaks?
Chris Ratcliffe/bloomberg Foto: © Chris Ratcliffe
De diplomatieke berichten zijn oorspronkelijk afkomstig van een computernetwerk van de Amerikaanse overheid.

De diplomatieke mails die De Standaard via de Noorse krant Aftenposten kan bestuderen, werden oorspronkelijk verstuurd via het interne computersysteem SIPRNET (Secret Internet Protocol Router Network). Oorspronkelijk was dat een militair netwerk, maar vanaf ongeveer 2004 maakt ook het ministerie van Buitenlandse Zaken ervan gebruik. Na de terreuraanslagen van elf september 2001 was gebleken dat verschillende overheidsdiensten naast elkaar werkten en dat informatie dikwijls niet gedeeld werd. De grote meerderheid van de documenten dateert van na 2004, hoewel er ook berichten van voor die datum terug te vinden zijn.

De informatie die de diplomaten via SIPRNET versturen, krijgt een classificatie van vertrouwelijkheid mee. Dat kan bijvoorbeeld zijn ‘unclassified’ (niet vertrouwelijk), ‘sensitive’ (gevoelig), ‘confidential (vertrouwelijk), ‘secret’ (geheim), ‘top secret’ (uiterst geheim).

Tot de categorie berichten die hoogstens de classificatie ‘secret’ krijgen, hebben ca 3,5 miljoen militairen en ambtenaren toegang. Hiertoe behoorde wellicht de Amerikaanse soldaat Bradley Manning, die als inlichtingenanalist werkte op een Amerikaanse basis nabij Bagdad. In het voorjaar van 2010 zou hij tienduizenden militaire en diplomatieke documenten van SIPRNET gehaald hebben en bezorgd hebben aan de klokkenluiderssite WikiLeaks.

Manning zou aan WikiLeaks ook een video bezorgd hebben waarop te zien is hoe in 2007 een Amerikaanse helikopter twee journalisten van Reuters doodde. Met het vrijgeven van deze video in april vorig jaar scoorde WikiLeaks in 2010 een eerste keer.

In juli vorig jaar zette WikiLeaks in één keer ruim 75.000 documenten van het Amerikaanse leger in Afghanistan op het net. Het zijn zogeheten Sigacts: veldverslagen van ’betekenisvolle gebeurtenissen’ (Significant Action), vooral opgesteld door Amerikaanse soldaten op het terrein die door officieren en leden van de inlichtingendiensten verder doorgenomen worden. In de teksten werd door WikiLeaks bijna niets weggelaten. Ongeveer 15.000 documenten over Afghanistan heeft de klokkenluiderssite nog niet gepubliceerd, omdat daar gevoelige informatie in zou staan die mensen in gevaar kan brengen.

In oktober was Irak aan de beurt: WikiLeaks gaf meer dan 390.000 Sigacts over de oorlog in Irak vrij. De documenten waren deze keer veel meer bewerkt, omdat WikiLeaks de kritiek had gekregen dat het met de ongecensureerde Afghanistan-berichten toch levens in gevaar had gebracht.

Met de publicatie van de meer dan 250.000 diplomatieke mails begon WikiLeaks eind november. Maar tot nu toe heeft de organisatie slechts ongeveer 2.800 berichten op het net gezet.