De nota-Vande Lanotte voorziet een hele resem bijkomende bevoegdheden voor de deelstaten, 'omdat de sociaaleconomische situatie verschilt tussen Vlaanderen, Wallonië en Brussel'. Dit is zonder twijfel een hoofdstuk dat bij verschillende partijen gevoelig zal liggen.

Werkgelegenheid

Wat betreft het controleren van de werklozen blijft de regelgeving daaromtrent op federaal niveau. De gewesten zullen instaan voor het uitvoeren van deze regels. Ze zullen zelf mogen invullen welke sancties ze opleggen aan werklozen die de regelgeving met voeten treden. 

De zesde staatshervorming houdt eveneens in dat het doelgroepenbeleid volledig wordt overgeheveld naar de deelstaten. 

De werkzaamheidsgraad vormt een speciaal aandachtspunt. Zelfs in die mate dat wanneer een gewest erin slaagt om de werkzaamheidsgraad naar een hoger niveau te brengen dan in het basisscenario voorzien werd, dat dat gewest dan een extra dotatie krijgt.

Gezondheidszorg

Omdat het de bedoeling moet zijn om de gezondheidszorg zo dicht mogelijk bij de patiënten te brengen en omdat de gemeenschappen een meer samenhangend beleid moeten kunnen voeren, worden er een aantal bevoegdheden van het federale niveau overgedragen. Ze vertegenwoordigen in totaal een budget van 3,3 miljard euro.

De gemeenschappen krijgen een prominentere rol inzake eerstelijnsgezonheidszorg (huisarts, apotheek, andere hulpverleners). Hun rol op het vlak van de geestelijke gezondheidszorg wordt nog verder uitgebreid.

De rol van de federale overheid wat betreft preventie en ouderenzorg wordt ingekrimpt, ten voordele van de gemeenschappen. Hetzelfde geldt voor de gehandicaptenzorg. Het streven is dat een persoon met een handicap zich nog maar tot één overheid moet wenden.

Gezinsbijlagen

Het recht op kinderbijslag voor ieder kind zal in de Grondwet verankerd worden. De bevoegdheid 'kinderbijslag' wordt overgeheveld naar de drie gemeenschappen. Voor Brussel geldt een aparte regeling, daar zal de gemeenschapscommissie verantwoordelijk worden.

Om dat te kunnen realiseren wordt het Fonds voor Collectieve Uitrustingen en Diensten opgeheven. De middelen van het Fonds worden overgeheveld en verdeeld over de verschillende gemeenschappen.

Mobiliteit

De gewesten worden bevoegd voor de wegcode en het verkeersreglement. Ook het verkeersveiligheidsfonds wordt overgeheveld, wat meteen het einde betekent van het BIVV (Belgisch Instituut voor verkeersveiligheid) in zijn huidige vorm. 

Ook onder meer de technische controle van voertuigen, de bevoegdheid voor de binnenwateren, de bevoegdheid voor de rijopleidingen en de rijscholen worden regionaal. Het uitreiken van het rijbewijs blijft wel een federaal voorrecht.

Om ook een voet tussen de deur te hebben bij de NMBS, zullen de gewesten elk een vertegenwoordiger aanduiden die zal zetelen in de raden van bestuur van de NMBS Holding, de NMBS Groep en Infrabel. 

Justitie

Vande Lanotte erkent dat er de afgelopen jaren al veel gewerkt is aan de verbetering van de werking van het gerecht, maar benadrukt tegelijkertijd dat we nog ver af staan van een performante en transparante justitie. 

Op de Vlaamse vraag om Justitie een bevoegdheid van de deelstaten te maken, ging hij in de eerste versie van zijn nota al niet in. In de nota die nu voorligt, krabbelt Vande Lanotte nog wat verder terug.

Samenvattend is het zo dat het grote kader federaal blijft, maar dat er op regionaal niveau de vrijheid wordt gecreëerd om een aantal dingen naar eigen believen in te vullen.

Zo zullen er regionale ministers van Justitie komen, naast de minister op federaal niveau. De gemeenschappen krijgen ook de mogelijkheid om administratieve rechtbanken in het leven te roepen voor de zaken die onder hun bevoegdheid vallen. 

De strafuitvoering wordt wel een bevoegdheid van de gemeenschappen. De gemeenschappen worden ook verregaand bevoegd voor de jeugdbescherming. 

Nog opvallend: het gerechtelijk arrondissement BHV zal gesplitst worden. 

Je wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld je aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig