Eenvoudig is ze niet. Vanochtend kregen de experts van de politieke partijen nog een speciale toelichtingssessie om te tonen hoe ze in de praktijk zal werken. Tot nu toe was enkel met voorlopige cijfers gewerkt zodat het moeilijk in te schatten was in welke mate de geldstromen verschuiven.

De oplossingen variëren in functie van de gewesten, gemeenschappen en Brussel.

Brussel

Brussel Hoofdstedelijk Gewest is het eenvoudigst. Die krijgt vanuit de federale overheid zijn herfinanciering. Het gaat om 370 miljoen euro en die groeit elk jaar grofweg mee met de economische groei. In de praktijk gaat het om een verrekening voor de hoofdstedelijke functie (internationale ambtenaren en instellingen) en de pendelaars die in Brussel werken maar er niet wonen en dus elders belastingen betalen.

Voor de gewesten zijn fiscale draagkracht, responsabilisering en solidariteit de sleutelwoorden. Een deel van de hervorming gebeurt pas na 10 jaar en is afhankelijk van een (positieve) evaluatie.

Het huidig systeem van gewestdotaties, samen met een pakket fiscale aftrekken, wordt vervangen door een systeem van fiscale autononomie. Concreet gebeurt dat via eigen gewestelijke tarieven in de personenbelasting.

Voortaan gaan dus twee overheden belastingen heffen: de federale en de gewestelijke. Op de belastingbrief zal duidelijk zijn welke belasting men aan wie betaalt.

Gewesten

De gewesten mogen hun eigen tarieven bepalen maar binnen een bepaalde bandbreedte. Geen deloyale concurrentie tussen de gewesten dus.

In de praktijk zal 26% à 27% van de personenbelasting omgezet worden in een gewestelijk tarief. In absolute cijfers gaat het om een goede 15 miljard euro.

De nieuwe bevoegdheden die de gewesten krijgen (werk, verruiming, homogenisering) worden voorlopig niet omgezet in eigen fiscaliteit. Als na tien jaar blijkt dat de fiscale autonomie goed verloopt, kan ook dat pakket omgezet worden.

Wat de solidariteit betreft: 80% van het verschil in globaal belastbaar inkomen wordt gecompenseerd. Het is duidelijk dat Vlaanderen geen solidariteitsbedrag zal ontvangen maar enkel Brussel en Wallonië.

Gemeenschappen

Voor de gemeenschappen wordt in hoofdzaak verder met dotaties gewerkt. Die worden gekoppeld aan criteria die verband houden met de ‘risicogroepen’. De dotatie bijvoorbeeld voor het seniorenbeleid wordt gekoppeld aan de groep vijfenzestigplussers.

Als een overheid dan zuiniger omgaat met de middelen, ondervindt men daar normaal het positief effect van. Een overheid die voor bepaalde groepen méér wil doen, moet daar zelf elders de middelen voor vinden.

Je wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld je aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig