Blair uit spijt voor doden in Irak in memoires
Foto: rr
In zijn langverwachte memoires, die vandaag in de boekhandel liggen, zegt de voormalige Britse premier Tony Blair dat hij geen spijt heeft van de oorlog in Irak, hoewel hij 'gehuild' heeft om de slachtoffers. Een opmerkelijke passage uit het werk, dat ook details prijsgeeft over zijn alcoholgebruik, zijn verhouding tot de Britse koningin en zijn relatie met zijn opvolger, Gordon Brown.

Vooral de stukken over de Britse betrokkenheid bij de oorlog in Irak beroeren de gemoederen over het Kanaal. Blair weet te melden dat hij gehuild heeft om de soldaten en burgers die om het leven kwamen, maar ook dat hij er nog altijd van overtuigd is dat de invasie in Irak om Saddam Hoessein van de macht te verdrijven de juiste aanpak was.

'Met elke vezel van mijn lijf betreur ik elke dood. En alle tranen, hoeveel er ook waren, kunnen dat verdriet niet uitdrukken.' Maar toch blijft hij achter de omstreden invasie staan. 'Ik geloof nog altijd dat Saddam aan de macht laten een groter risico inhield voor onze veiligheid dan hem verwijderen. Hoe vreselijk de naweeën ook waren, Saddam en zijn zonen aan het bewind laten zou meer dan waarschijnlijk veel erger geweest zijn. Ik kan dan ook geen spijt opperen over de beslissing om ten oorlog te trekken.'

Blair (57) stapte in 2007 uit de actieve politiek nadat hij een decennium als premier aan het hoofd van de Labour-regering had gestaan. Zijn premierschap werd gekenmerkt door een historisch vredesakkoord in Noord-Ierland, een aanslepend conflict in Afghanistan en natuurlijk de oorlog in Irak.

Brown

Blair was de populairste Labour-leider in tientallen jaren. Hij liet zijn partij meer een centrumkoers varen en slaagde erin om Labour na 18 jaar oppositie weer aan de macht te brengen. Maar toen hij opstapte was de partij meer dan verdeeld.

Blair is niet mals voor zijn rivaal, collega en opvolger Gordon Brown, die hij een 'moeilijke, soms vervelende man' noemt. 'Met nul aan emotionele intelligentie'. Dan kan de voormalige Amerikaanse president George W. Bush op meer krediet rekenen; 'een ware idealist' en 'een integer man'.

In zijn boek noemt Blair Brown streng, maar ook capabel en zelfs briljant. 'Politieke berekening, ja', schrijft Blair. 'Politieke gevoelens, nee. Analytische intelligentie, absoluut. Emotionele intelligentie, zero'.

Brown verloor met Labour de verkiezingen in mei en Blair is niet bepaald lovend voor zijn prestaties als eerste minister. 'Het is achteraf gezien, rekening houdend met zijn palmares als eerste minister, dat ik hem indertijd had moeten stoppen. Maar op dat moment was dat zo goed als onmogelijk.'

Koningin

Blair licht ook een tip van de sluier over zijn relatie met koningin Elizabeth na de dood van prinses Diana, toen de populariteit van het Britse koningshuis op een dieptepunt beland was. Hij zegt dat hij haar toen probeerde te overtuigen een publieke mededeling te doen en bang was dat ze hem al te voortvarend vond. Zelf vond hij haar eerder naar arrogant neigend.

Drank

Ook over zijn alcoholgebruik is Blair openhartig: zo dronk hij een whisky of een gin-tonic voor het diner, en een glas of twee wijn bij het eten. Hij is ervan overtuigd dat hij zijn alcoholgebruik onder controle had, maar geeft toe dat drank 'een steun' begon te worden.

De Britse boekhandels verwachten heel wat van het boek, waarvoor Blair naar verluidt zo'n 4,6 miljoen pond (5,5 miljoen euro) gekregen heeft. Hij schenkt de opbrengst aan een liefdadigheidsinstelling die opkomt voor gewonde soldaten.