De Koning heeft me gisteren ontvangen in audiëntie. Ik heb hem een nieuw verslag voorgelegd van mijn opdracht als preformateur.

Ingevolge de negatieve antwoorden van 2 partijen, heb ik de Koning gevraagd om een einde te stellen aan mijn opdracht. Hij heeft dit geweigerd. Uit staatszin heb ik aanvaard om mijn opdracht voort te zetten.

Eerder heb ik moeten vaststellen dat, in dit stadium van de discussies, alle partijen aan de tafel niet tot een compromis konden komen.

Sinds het begin van de preformatieperiode heb ik geprobeerd de standpunten van de 7 partijen die bereid waren om over te gaan tot een staatshervorming, naar elkaar toe te brengen.

Belangrijke bevoegdheden zijn vatbaar voor overheveling naar de deelstaten. Ze vertegenwoordigen meer dan 15 miljard euro.

In die omstandigheden is het duidelijk dat het zwaartepunt zich op een doorslaggevende manier kan verplaatsen van de federale staat naar de deelstaten.

Naast deze overdraagbare bevoegdheden werd door alle partijen aan tafel aanvaard het debat te openen over een nieuwe financieringsmethode tussen federale staat, gewesten en gemeenschappen. Elke partij heeft zich geëngageerd tot de aanstelling van een persoonlijkheid van hoog niveau die dit verder zal uitwerken. Samen hebben deze 7 persoonlijkheden de opdracht op nieuwe modellen van financiering uit te werken na ernstige studie van de mogelijke consequenties van de beoogde modellen.

Ik herhaal in dit verband dat wanneer we spreken over fiscale inkomsten en openbare uitgaven van de federale staat en van de gewesten, het over niet meer en niet minder dan over de toekomst van ons land gaat en dus over de toekomst van alle Belgen, Vlamingen, Walen, Brusselaars en Duitstaligen.

Il herhaal ook wat ik vorige keer heb gezegd. Als de doelstelling van sommigen de verarming van één deel van de bevolking is, kunnen de werkzaamheden alleen maar mislukken. Daarentegen, als de doelstelling ligt in het responsabiliseren van de deelstaten gepaard gaand met het vermijden van de verarming van de bevolking, kunnen de werkzaamheden alleen maar beloond worden.

Ikzelf pleit ervoor dat de 7 personaliteiten zo snel mogelijk aan de slag kunnen gaan. Dat ze nieuwe financieringsmodellen voorstellen. Zodat deze modellen in alle objectiviteit gesimuleerd kunnen worden door het Planbureau. Zodat iedereen, voor elk voorgesteld financieel model, de concrete gevolgen voor de burgers zou kunnen inschatten. En in het licht van deze gevolgen zou een politieke beslissing genomen kunnen worden.

Dames en Heren,

Behalve de overheveling van bevoegdheden, die meer dan 15 miljard euro vertegenwoordigen, alsmede de opening naar een nieuwe financieringsmethode van België, ligt er ook een evenwichtig voorstel op tafel om eindelijk komaf te maken met de moeilijkheden van het dossier BHV, gekoppeld aan een herfinanciering van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Voor BHV is een evenwicht belangrijk tussen het respect van het principe van territorialiteit en het respect van het principe van de rechten van de mensen.

Wat de herfinanciering van het Brussels-Hoofdstedelijk Gewest betreft, is die onontbeerlijk om de leefbaarheid van het Brussels Gewest te waarborgen en de levenskwaliteit van alle Brusselse inwoners, zowel Franstaligen als Nederlandstaligen te garanderen.

De Brusselse partners, de Vlamingen én de Franstaligen, hebben zowel in de Octopus-nota van 2008 als in de laatste eisen in het kader van het samenwerkingsfederalisme (april 2010) de noodzakelijkheid van een structurele herfinanciering van Brussel goedgekeurd. Een precies bedrag wordt bij naam genoemd, goedgekeurd door de Brusselaars van CD&V, Open VLD, s.pa en Groen.

In zijn verslag van 11 januari 2010 zei het ratingagentschap Standard & Poors: « Ondanks een rigoureus beheer van de financiën en de belangrijke besparingen die werden gerealiseerd, zal het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest, zonder een herfinanciering […] in de komende maanden, zijn financiële situatie zien verslechteren, de kost van zijn schuld sterk zien oplopen met het risico dat deze volledig uit de hand zou lopen. »

In zijn verslag van 1 juni 2010, heeft hetzelfde agentschap de perspectieve inzake de evolutie van de rating van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest veranderd van « stabiel » in « negatief ». Dit gebeurde ten gevolge van de onzekerheid over zijn herfinanciering. Het agentschap stelt dat indien de herfinanciering van Brussel nog uitgesteld wordt of lager zou zijn dan het vermelde bedrag, dit de capaciteit van het Gewest zou beperken om de toestand van zijn financiën te herstellen.

De Koning heeft mij belast met het verderzetten van mijn opdracht over BHV, de herfinanciering van Brussel, en de modaliteiten van de voorbereiding van de nieuwe financieringswet op basis van de 12 overeengekomen principes en over de banden tussen deze 3 onderwerpen om het vertrouwen tussen de onderhandelaars te herstellen.

De N-VA wenst namelijk, in het kader van het dossier BHV en Brussel, garanties te ontvangen over de uitvoering van de hervorming van de financieringswet.

De CD&V van zijn kant gaat er vanuit dat het noodzakelijk is om de vraag van de herziening van de financieringswet grondig uit te diepen evenals de manier waarop de volgende regering 25 miljard euro zal vinden.

Dames en Heren,

Het is waar dat het dringend is om zich met de sanering van de openbare financiën bezig te houden. Ik ga het in een moment herhalen.

Maar tot hiertoe waren sommigen van mening dat de eerste urgentie de institutionele hervormingen en vooral BHV was.

Daarom discussiëren wij sinds twee maanden en half over institutionele vragen.

Het voorstel dat ik zaterdag formuleerde over BHV en Brussel loste naar mijn mening het probleem dat het leven van de Belgen al jarenlang verzuurt, volledig op.

Dames en Heren,

Ik zal me inspannen om samen met de 7 partijen rond de tafel een antwoord te vinden op deze verschillende vragen, binnen de kortst mogelijke tijd.

Wij moeten het vertrouwen tussen de onderhandelaars herstellen.

Wij moeten duidelijk zijn tussen ons.

Maar als het woord “vertrouwen” betekent dat men eenzijdig moet aanvaarden wat sommigen willenn, dan vrees ik dat men het veld van de onmogelijkheid ingaat.

Als het vertrouwen een evenwichtig compromis betekent, dan blijven wij in het veld van het mogelijke.

Noch de NVA met zijn 27 zetels, noch de PS met zijn 26 zetels in de Kamer, alleen of samen, kunnen hun standpunten eenzijdig opleggen aan de anderen partijen.

Dames, Heren,

We hebben het geluk partijen rond de tafel te hebben die een ruime tweederde meerderheid vertegenwoordigen. Een toekomstig akkoord zou automatisch de garantie geven om België samen, en positief te hertekenen.

Ik ben ervan overtuigd dat de hervorming die we voor ogen hebben gunstig is voor de hele bevolking, Walen, Brusselaars, Duitstaligen en Vlamingen.

We hebben de mogelijkheid om het België van de 21e eeuw te bouwen.

Ik hoop dat een besef van verantwoordelijkheid het daglicht ziet en de weg gebaand kan worden naar een oplossing.

Indien dit niet het geval is, storten de partijen die een evenwichtig compromis weigeren ons land in een avontuur en in politieke chaos.

Ik geloof niet dat dit het mandaat is dat hun door de kiezers is gegeven.

Ik hoop dat de rede uiteindelijk zal overwinnen.

Nog één zaak. Ons land moet zijn openbare financiën saneren. Er moet vóór 2015 25 miljard euro gevonden worden !

Deze taak maakt een morele verplichting uit als we ons land, zijn gewesten en gemeenschappen niet in handen willen laten vallen van speculanten.

Ik hoop dat iedereen zich hiervan bewust is en dat het verantwoordelijkheidsbesef waarover ik net sprak wel degelijk plaats zal vinden.

De sociale en economische uitdagingen die wij moeten aangaan zijn gigantisch. De heropleving van onze economie, het ondersteunen van de werkgelegenheid, het behoud van ons sociaal model kunnen niet op zich laten wachten. Het is dringend !

Dames en Heren

Ik kan deze verklaring niet afsluiten zonder dit te herhalen.

Wij zijn nooit de laatste 3 jaar zo ver gegaan in de discussies. Een akkoord ligt binnen handbereik indien alle partijen rond de tafel redelijk zijn.

De verantwoordelijkheid van onze dames en heren politici is enorm.

Tot slot, u weet het al, heeft de Koning mij belast met het ontvangen van de sociale partners. Ik ontmoet ze deze namiddag.

Ik bied jullie mijn excuses aan, maar ik zal vandaag op jullie vragen niet beantwoorden.

Dank voor uw aandacht.