Haast een Vlaming op drie stemde op de partij van Bart De Wever. Alle andere partijen in Vlaanderen betaalden hiervoor de rekening. De partij wordt incontournable voor de volgende federale regering. De coalitiegesprekken worden een heikele klus.

De VRT onderbrak gisteren zonder pardon de toespraak van Marianne Thyssen om over te schakelen naar de blijde intrede van Bart De Wever in The Claridge, waar de N-VA verzamelen had geblazen. Niemand leek nog geïnteresseerd in de woorden van de CD&V-voorzitster. Haar N-VA-collega eiste alle aandacht op.

Het resultaat van de N-VA is historisch. Voor het eerst in de Belgische geschiedenis wordt een niet-traditionele partij de grootste politieke formatie in Vlaanderen. De N-VA, haast tien jaar geleden als erfgenaam van de Volksunie opgericht, haalde net geen dertig procent. Die winst ging ten koste van alle andere politieke partijen, op Groen! na. Het zorgde meteen voor een merkwaardige sfeer. Alle partijvoorzitters voelden zich gesteund in het verlies. Vlaams Belang, Open VLD en CD&V zetten resultaten neer die in normale omstandigheden een regelrechte uitgang betekenen voor de voorzitter. Iedereen hield zich kranig.

Met 28 zetels wordt de N-VA de grootste partij in het parlement. Iedereen gaf prompt Bart De Wever het initiatiefrecht. De N-VA-voorzitter liet niet meteen in zijn kaarten kijken. Maar samenwerking met de PS vond hij niet onmogelijk. ‘Je moet elkaar niet graag zien om te kunnen samenwerken.’ De Antwerpenaar is zich bewust van de grote verantwoordelijkheid maar gaf gisteren toe dat hij nog niet onmiddellijk weet hoe hij de onderhandelingen moet aanvangen.

Het cijfer van de N-VA is historisch hoog, die van alle andere partijen historisch laag. Voor het eerst in de geschiedenis haalt CD&V geen 20 procent. De kopstukken waren er als de kippen bij om de rol van boegbeeld Marianne Thyssen te bewieroken. Zelf zag ze geen reden om als voorzitter de handdoek in de ring te gooien. ‘Indien wij worden uitgenodigd en men zoekt naar oplossingen, dan zal men in ons een constructieve gesprekspartner vinden,’ wees ze een rol in de oppositie van de hand.

De Vlaamse socialisten worden de derde partij. Caroline Gennez kon haar oppositierol niet verzilveren. De SP.A wordt te veel bekeken als een establishmentpartij, ze heeft de paarse periode nog niet uitgezweet. De partij consolideert op een lager percentage en verloor een zetel. Gezien het uitstekende resultaat van zusterpartij PS kunnen de Vlaamse socialisten zich opmaken voor een terugkeer in de regering. Frank Vandenbroucke won de prestigestrijd van Johan Vande Lanotte op de senaatslijst.

Open VLD-voorzitter Alexander De Croo hield zich kranig. Door te vergelijken met de uitslag van de Vlaamse verkiezingen uit 2009 leek de slachting nog mee te vallen. De Croo trok de stekker uit de reegering en werd daar niet voor beloond. De partijvoorzitter benadrukte dat ze met heel wat nieuwe lijsttrekkers naar de kiezer trok. En in Limburg, waar oude getrouwe Patrick Dewael de lijst trok, ging Open VLD zwaar de boot in. De jongeren van de partij drongen aan voor een oppositiekuur. Die kans is reëel, zeker omdat De Croo het bij zijn collega-voorzitters wat verkorven heeft.

Ook Vlaams Belang kon niet toegeven dat ze zwaar had verloren. Sedert 2007 rijgt extreemrechts de verliezen aan elkaar. Lijsttrekker Filip Dewinter benadrukte dat zijn partij geen ideologische nederlaag had geleden. Vlaams Belang is de eerste partij die met een programma van Vlaamse onafhankelijkheid naar de kiezer trok. Ze voelde zich gisteren mee een beetje de winnaar.

Groen! blijft een onvoorstelbaar stabiele factor in de Vlaamse politiek. De partij boekte een erg kleine vooruitgang en blijft een beetje boven de 6 procent hangen. Het aantal zetels blijft onveranderd op 4.

Voor Lijst Dedecker lijkt het over en out. Een beetje zoals verwacht kon enkel Jean-Marie Dedecker zijn zetel houden. Hij kondigde een bezinningsperiode aan. Maar eerder gaf hij aan te zullen stoppen wanneer zijn partij onder de 6,5 procent zakte. Het valt af te wachten of hij woord houdt.

Je wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld je aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig