'Een akkoord is binnen bereik'
Foto: rr
De kop is eraf. Na weken van voorbeschouwingen en verklaringen allerhande is in Kopenhagen de VN-klimaatconferentie van start gegaan en organiserend land Denemarken is er nog steeds van overtuigd dat de klimaattop tot een akkoord kan leiden. ‘Een akkoord is binnen handbereik’, zei de Deense premier Lars Lokke Rasmussen. De 192 landen hebben tot 18 december de tijd om de planeet te beschermen door een akkoord te sluiten over een nieuw klimaatverdrag.

Hoewel de verwachtingen al naar beneden zijn bijgesteld, waren er de laatste dagen toch signalen dat de wereldleiders willen dat er een akkoord bereikt wordt. Zo besloot de Amerikaanse president Barack Obama alsnog op de laatste dag aanwezig te zijn, samen met zo’n honderd andere regeringsleiders. Volgens de Deense oud-minister voor Klimaat, Connie Hedegaard, die de conferentie voorzit, moeten de landen slagen: ‘Als we deze kans laten lopen, kan het jaren duren voordat we een nieuwe, betere kans krijgen. Als we die al krijgen.’

Rajendra Pachauri, het hoofd van het VN-panel van wetenschappers, zei nog eens wat de inzet van de conferentie is. ‘Actie is nodig om orkanen, hittegolven en overstromingen te voorkomen. En als het ijs van Groenland smelt, kan dit betekenen dat het zeeniveau de volgende eeuwen met 7 meter zal stijgen. Zelfs als we de temperatuurstijging beperken tot 2 graden — een grens die overal aanvaard wordt — dan nog bestaat het risico dat kleine eilandstaten en Bangladesh onder water lopen.’

Daarom lieten de kleine eilandstaten al weten dat zij eigenlijk gaan voor een maximale stijging van 1,5 graden. Dat zou echter betekenen dat de industrielanden nog diepgaander moeten snijden in hun uitstoot. En geen enkel land — inclusief de Europese Unie — wil zover gaan. Voor de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen wordt vooral gekeken naar de grootste vervuilers: de Verenigde Staten en China. Geen van beide landen heeft totnogtoe bindende afspraken willen aanvaarden. De regering-Obama heeft wel een wetsvoorstel ingediend om de uitstoot tegen 2020 met 17 procent te verminderen, in vergelijking met 2005. Maar dat voorstel zit op dit ogenblik geblokkeerd in de Senaat.

Maar er kwam belangrijk nieuws van The Environmental Protection Agency (Epa), het Amerikaanse ministerie van Milieu. Dat maakte bekend dat de uitstoot van broeikasgassen de gezondheid van de Amerikanen schaadt. Door die uitspraak kan het Epa de uitstoot van broeikasgassen aan banden leggen met een federale Clean Air Act. Het Amerikaanse Hooggerechtshof maakt in 2007 de weg daarvoor vrij, op voorwaarde dat het Epa kon aantonen dat de broeikasgassen een gevaar vormen voor de publieke gezondheid.

In principe kan met de Clean Air Act de Senaat overruled worden. Daardoor vergroot de druk op de Senaat om toch in te stemmen met het wetsvoorstel want de meeste senatoren beschouwen Clean Air Act als een ‘stomp instrument’ dat de Amerikaanse economie veel schade kan berokkenen.

Het gaat in Kopenhagen trouwens niet alleen om een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen. Veel draait rond geld: de ontwikkelingslanden zullen pas een akkoord ondertekenen als de industrielanden met voldoende geld over de brug komen om de gevolgen van de klimaatverandering aan te pakken.