KHARTOEM - De leider van het zuiden van Sudan heeft de zuiderlingen opgeroepen om in het referendum van 2011 te kiezen voor afscheiding, als ze geen tweederangs burgers willen worden. De oproep van Salva Kiir kan leiden tot nieuwe spanningen tussen het overwegen christelijke, olierijke zuiden van Sudan en de door Arabieren en moslims gedomineerde regering in het noorden.

Het referendum wordt voorzien in een vredesakkoord dat in 2005 een einde maakte aan een lang gewapend conflict. Het akkoord leidde tot de vorming van een regering van nationale eenheid en een autonome regio in het zuiden. Voorafgaand aan het referendum zouden alle Sudanese partijen zich ervoor inspannen om de eenheid te bewaren, maar de samenwerking verloopt door wederzijds wantrouwen uiterst stroef.

Vorige week zei Kiir, die vicepresident is in de overgangsregering, dat Khartoem eenheid voor de zuiderlingen 'nooit een aantrekkelijke optie' heeft gemaakt en het vredesakkoord niet volledig nakomt.
"Wanneer u straks voor de stembus staat is de keus aan u: als u voor eenheid kiest zodat u tweederangs burgers in uw eigen land wordt, dan is dat uw keuze en zullen wij de keuze van het volk respecteren", zei Kiir zaterdag. "Als u voor onafhankelijkheid kiest zodat u een vrij individu bent in uw onafhankelijke staat, dan is dat uw keuze en zullen wij de keuze van het volk ook respecteren."

Mandour al-Mahdi, een lid van het politbureau van de regeringspartij, toonde zich teleurgesteld over de woorden van Kiir, die ongepast zouden zijn voor iemand die vicepresident is.

Riek Machar, vicepresident van de autonome regering van Zuid-Sudan, zei echter dat Kiir de frustratie van de zuiderlingen heeft verwoord. "De mensen willen vredesdividend zien, verzoening en ontwikkeling in het land."

Zondag begon in Sudan de registratie van kiezers voor de presidents- en parlementsverkiezingen die in april 2010 moeten plaatshebben. Volgens de Sudanese staatstelevisie zijn er meer dan twintig miljoen Sudanezen boven de 18, die zich bij vijftienduizend centra in het hele land kunnen aanmelden. De voorbereidingen voor de verkiezingen en het referendum hebben vertraging opgelopen door onenigheid tussen noorderlingen en zuiderlingen. De partijen waren het ondermeer niet eens over de uitkomsten van een recente landelijke volkstelling op grond waarvan de kiesdistricten moeten worden ingedeeld.