Scheiding en alimentatie
Foto: Shutterstock

Bij een scheiding hebben de kinderen, of de ouder die voor hen verantwoordelijk is, recht op onderhoudsgeld. Een scheiding kan ook gevolgen hebben voor de kinderbijslag.

1. Alimentatiegeld

Hoeveel?

  • Het alimentatiebedrag kan door de ex-partners in onderling overleg worden vastgesteld, via tussenkomst van een scheidingsbemiddelaar of advocaten. Indien zij geen akkoord bereiken, kan de vrederechter het bedrag vaststellen.
  • Er bestaan geen vastgelegde wettelijke bedragen. Wel wordt er doorgaans gewerkt met de zogenaamde schaal van Renard om de onderhoudsbedragen voor kinderen te berekenen. Deze formule is gebaseerd op de feitelijke uitgaven van het gezin en op de leeftijd van het kind. De Gezinsbond van Wezemaal ontwikkelde een online tool om indicatieve onderhoudsbedragen te berekenen.

Fiscale aftrek

Het betaalde alimentatiegeld is voor 80% fiscaal aftrekbaar. Lees meer in het artikel 'Kinderen en de fiscus'.

 

Dienst voor Alimentatievorderingen

Omdat er heel vaak problemen waren met de correcte betaling en inning van het alimentatiegeld tussen ex-partners, werd door de federale regering de Dienst voor Alimentatievorderingen (Davo) in het leven geroepen. Het gaat om een onderdeel van de FOD Financiën die kan tussenkomen om het onderhoudsgeld te innen. De Davo kan ook een aantal kosten, en in sommige gevallen het alimentatiegeld zelf, voorschieten.
 
Procedure
  • Dien de aanvraag schriftelijk en in twee exemplaren in bij een DAVO-kantoor of een registratiekantoor. De formulieren moeten ondertekend worden door de schuldeiser, zijn wettelijke vertegenwoordiger of door zijn advocaat. Het aanvraagformulier en meer toelichting om het in te vullen vind je hier. Het Davo-kantoor in je buurt kan je opzoeken met deze tool of in deze lijst.
  • Het DAVO-kantoor zal de aanvraag analyseren en een ‘voorstel van mandaat’ terugsturen, een sooort contract waarbij je de Dienst de toestemming geeft om in jouw naam op te treden. Teken dit mandaat voor akkoord en stuur het zo snel mogelijk terug. 
  • De Davo zal vervolgens een aangetekende brief sturen naar de onderhoudsplichtige ex-partner, met de melding dat je een aanvraag tot tegemoetkoming hebt ingediend en dat ze in jouw naam zal optreden. Hij of zij krijgt dan vijftien dagen om te weerleggen dat hij/zij alimentatiegeld verschuldigd is.
  • Binnen de 30 dagen nadat het dossier volledig is, neemt de Davo een beslissing. Die kan positief, negatief of gedeeltelijk positief zijn (in dit laatste geval beslist de Davo een lager bedrag in te vorderen dan waarop je  recht denkt te hebben). De Davo brengt je via een aangetekende brief op de hoogte van haar beslissing. Indien die beslissing niet positief is, kan je nog aan de beslagrechter vragen om tussen te komen.
  • De Davo zal de onderhoudsplichtige ex-partner een aangetekende brief sturen met een ingebrekestelling en een verzoek om het achterstallige en toekomstige onderhoudsgeld te betalen. Bij niet-betaling kan de invorderingsprocedure worden opgestart: beslag kan gelegd worden op loon, roerende goederen,...
Kosten
  • Beide ex-partners moeten bijdragen in de werkingskosten van de DAVO.
  • De onderhoudsgerechtigde betaalt 5 % van het bedrag dat de Davo bij de onderhoudsplichtige kan invorderen. Dit bedrag wordt ingehouden op de bedragen die de Dienst doorstort. Op voorschotten is de bijdrage van 5% niet verschuldigd.
  • De onderhoudsplichtige betaalt 10 % van het bedrag van de in te vorderen hoofdsom (dit omvat het maandelijkse onderhoudsgeld, de achterstallen, en eventueel het bedrag van de buitengewone kosten).
Meer weten?

De FOD Financiën biedt op zijn website een brochure aan over de Davo en de toekenning van voorschotten.

 

2. Kinderbijslag

Of en welke impact een scheiding heeft op de uitbetaling van kinderbijslag, hangt af van verschillende factoren: 

  • Bij een feitelijke (geen wettelijke) scheiding van gehuwde partners, of bij een scheiding van niet-gehuwde partners, gaat het kinderbijslagfonds ervan uit dat er co-ouderschap is, waarbij beide ouders samen het ouderlijk gezag uitoefenen. Breng zelf het kinderbijslagfonds op de hoogte van de nieuwe gezinssituatie. 
  • Bij een wettelijke echtscheiding zal de gemeente het kinderbijslagfonds inlichten dat de echtscheiding is uitgesproken.
  • Is er een officieel document dat het ouderlijk gezag over de minderjarige kinderen regelt (een echtscheidingsvonnis of een onderlinge overeenkomst), stuur dan een kopie hiervan naar je kinderbijslagfonds. 

Co-ouderschap

  • Bij co-ouderschap blijft hetzelfde kinderbijslagfonds verder betalen aan dezelfde gerechtigde. Op verzoek van beide ouders kan de uitbetaling wel gebeuren op een gemeenschappelijke rekening waartoe zij beiden toegang hebben. Soms leidt deze regeling tot conflicten tussen ex-partners. De Open VLD'er Patrik Vankrunkelsven heeft daarom onlangs een wetsvoorstel ingediend waardoor beide ouders na een echtscheiding elk een deel van het kindergeld uitbetaald zouden kunnen krijgen. 
  • Woont het kind officieel bij de vader, dan kan de kinderbijslag aan hem betaald worden. Dat moet hij schriftelijk aanvragen bij zijn kinderbijslagfonds. Hij kan de kinderbijslag krijgen vanaf de maand na zijn aanvraag.
  • De ouder die de kinderbijslag ontvangt, kan eventueel aanspraak maken op een toeslag als alleenstaande ouder met beperkte inkomsten.
  • Voor kinderen met een vreemde nationaliteit is de regeling van co-ouderschap niet van toepassing, ook al is het kind nog minderjarig. Het kinderbijslagfonds van de ouder waarbij het kind woont zal de kinderbijslag uitbetalen aan diezelfde ouder.
  • Als de ouders gescheiden leven en de vader het kind nadien erkent, zullen de regels van co-ouderschap toegepast worden vanaf de datum van de erkenning.

Geen co-ouderschap 

  • Als slechts één van beide ouders alleen het ouderlijk gezag heeft, wordt de kinderbijslag betaald aan de ouder bij wie het kind woont, door het kinderbijslagfonds van die ouder.

Meerderjarige kinderen

  •  Als een kind 18 jaar wordt of ontvoogd is, dan is de regeling van co-ouderschap niet langer van toepassing. Het kinderbijslagfonds van de ouder waarbij het kind woont, zal de kinderbijslag dan uitbetalen aan die ouder.
  • Als het meerderjarig kind afwisselend en even lang bij beide ouders verblijft, dan kan het co-ouderschap verder worden toegepast (beurtouderschap). Vul hiervoor het formulier Verklaring van gelijk verdeelde huisvesting van een meerderjarig kind in en stuur het naar uw kinderbijslagfonds.

 Hertrouwd?

  • Ouders die hertrouwen, kunnen kinderbijslag aanvragen voor hun eigen kinderen, hun gemeenschappelijke kinderen en de kinderen van hun partner. De kinderen van het gezin worden dan gegroepeerd, wat invloed kan hebben op de bedragen die voor elk kind worden uitgekeerd. De hoogte van de kinderbijslag  wordt immers bepaald door de 'rangorde' van elk kind binnen het gezin. Meer info op de site van de RKW.
  • Hertrouwen kan ook inhouden dat je bepaalde rechten verliest, zoals de verhoogde wezenbijslag, het recht op kinderbijslag op basis van een overlevingspensioen, of een sociale toeslag op basis van de situatie van het gezin.

Meer info