‘Het gaat niet goed met de wereld, maar des te beter met de literatuur’, zei de juryvoorzitter Guy Mortier gisteren bij de uitreiking van de Gouden Uil. We leven inderdaad op hoop: twee debuterende auteurs gingen met prijzen aan de haal.

 

Zoals zijn levende voorbeeld in de natuur, kan ook een Gouden Uil ingetogen en wijs om zich heen zitten kijken. Dat deed hij maandagavond, op ‘het Schoon Verdiep’ van het Antwerpse stadhuis, waar de literaire prijs dit jaar werd uitgereikt.

Stijn Meuris, de presentator, riep eerst op om twee minuten stilte in. acht te houden. De Gouden Uil is. een Vlaams-Nederlands gebeuren, en op 4 mei plegen onze noorderburen de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog te herdenken. Daar had de Nederlandse pers in columns even zurig over gedaan, zelfs met de suggestie dat schrijvers zouden thuisblijven. Maar ze waren er dus.

De toekenning van de Gouden Uilen was dit jaar een spannende aangelegenheid. Bij de volwassenenliteratuur had de jury een jonge shortlist samengesteld. Daar kon, als het tenminste niet de 8 ervaren P.F. Thomése was, alleen maar een verrassing uitkomen.

Bij de jeugdliteratuur werd een duel tussen Els Beerten en Peter Verhelst verwacht.

Guy Mortier, de juryvoorzitter, liet in zijn laudatio bij de volwassenen lang vele deuren open. Met de mededeling dat het 8 winnende boek maatschappelijke thema’s aansneed, bleven de meeste kandidaten aan boord. De enige Vlaming in het gezelschap, Jan Van Loy, had het over veiligheid. Christiaan Weijts schreef over de media en internetporno, Pia de Jong over depressies en Robert Vuijsje over de multiculturele samenleving.

Richtinggevend werd Mortier 8 pas toen hij de taal van de laureaat omschreef als ‘een Afrikaanse tiet’ en het ritme ‘strakker dan een zwarte bil in een te kleine luipaardlegging’. Dat moest 'Alleen maar nette mensen' van Robert Vuijsje zijn.

In die roman neemt David, die Joods is maar er Marokkaans 8 uitziet, afstand van zijn welgestelde omgeving in het Amsterdamse Oud-Zuid. Als door een magneet wordt hij naar de wiegende billen en de deinende borsten in de volkse buurten gezogen. Zijn streefdoel: een intellectuele negerin.

Met Robert Vuijsje gaat de Gouden Uil naar een debutant, die bovendien ook voor de Libris Literatuurprijs nog in de running is. 

Vuijsje (38), journalist bij De Pers, weet waarover hij het heeft als hij feestjes beschrijft met Piper Heidsieck rond een Jan des Bouvrie-tafel, in aanwezigheid van de gezaghebbende opiniemaker en de verantwoordelijke tv-producer. Hij is opgegroeid in het journalistenmilieu; zijn vader Bert was hoofdredacteur van HP/De Tijd.

De schrijver houdt er een goed-geluimde no-nonsensestijl op na, die wordt gesmaakt.

Volgend voorjaar wordt 'Alleen maar nette mensen' verfilmd.