De man die in Apeldoorn op het publiek inreed tijdens een optocht voor Koninginnedag, wou een aanslag plegen op de koninklijke familie, zegt de politie. Het gaat om een autochtone Nederlander van 38. De man verkeert in levensgevaar en kan momenteel niet verhoord worden. De officiële balans staat intussen op vijf doden, vier zwaar- en acht lichtgewonden. 

De Nederlandse politie gaf op een persconferentie meer uitleg bij het drama dat zich donderdag op de middag afspeelde in Apeldoorn. 'Toen de dader nog in het wrak van zijn auto zat, kon hij nog praten en heeft hij aangegeven dat zijn actie tegen de koninklijke familie gericht was', vertelde Ludo Goossens, hoofdofficier van het openbaar ministerie.

De dader is de 38-jarige Karst T. uit Huissen. Hij was niet bekend bij de politie en justitie. Goossens gaf aan dat ook de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) de man niet kende. De man raakte zelf ook zwaargewond bij het incident en ligt in kritieke toestand in het ziekenhuis. Daardoor is verder verhoor niet meteen mogelijk.

De politie hoopt de man volgende week verder te kunnen ondervragen. 

Naar het motief blijft het tot nader order gissen. Er zijn alvast geen indicaties dat het gaat om een daad van terrorisme, aldus de politie. Er werden ook geen sporen van explosieven gevonden in het autowrak.

De politie roept mensen die getuige waren van de feiten en nuttige informatie of beelden hebben, op om die door te spelen.

Personenwagen reed door afzetting

Omsteeks 12 uur reed een zwarte personenwagen dwars door de afzetting en de menigte heen en knalde vervolgens tegen het Apeldoornse monument 'De Naald', bij Paleis het Loo.

Bij het incident kwamen vier mensen om het leven, dertien anderen raakten gewond. Onder de dodelijke slachtoffers bevinden zich twee mannen en twee vrouwen. Dat maakte burgemeester Fred de graaf van Apeldoorn bekend. De gewonden zijn zes mannen, vier vrouwen en drie kinderen van zestien, vijftien en negen jaar oud.

Het incident gebeurde vlak nadat de open bus met de koninklijke familie het kruispunt Jachtlaan-Loolaan was gepasseerd. De auto, een zwarte Suzuki Swift, schoot door de mensenmassa de kruising op.

De bus met de koninklijke familie, die getuige was van het ongeval, reed door naar Paleis Het Loo. Daar stapte het gezelschap uit. Vrijwel meteen werd beslist de stoet stil te leggen.

Beatrix: 'Vreselijk drama'

Koningin Beatrix gaf in de loop van de middag een korte verklaring en sprak van een 'vreselijk drama'. Diverse Kamerfracties hebben geschokt en verbijsterd gereageerd op het voorval. Slachtofferhulp Nederland heeft een lijn opengesteld waar mensen hun hart kunnen luchten en op internet is een condoleanceregister geopend.

Bestuurder gearresteerd

De bestuurder werd aangehouden terwijl hij gewond achter het stuur van de auto lag. Uit de tv-beelden blijkt dat de wagen al zwaar beschadigd was toen hij door de afzetting heenreed.

De auto werd intussen volledig uit elkaar gehaald en doorzocht met behulp van een politiehond.

'Hij kwam uit het niets'

Intussen bekomen de omstanders van de shock. 'Hij kwam uit het niets en sleepte tien tot vijftien mensen mee', zei een fotograaf die langs de weg stond. 'Er lag overal bloed en er werden mensen gereanimeerd. Het zag er verschrikkelijk uit.'

Sommige omstanders spreken van een 'aanslag'. 'Het leek alsof de wagen zich in de bus van de koninklijke familie wilde boren', aldus een getuige. 

Ook de voorzitter van de stichting Koninklijk Apeldoorn, die Koninginnedag mee organiseert, denkt dat de dader de bus viseerde. 'Hij heeft de route van de koninklijke familie precies gevolgd. Het programma liep twintig minuten uit, maar hij reed exact op het tijdstip dat de bus het kruispunt bereikte, door de afzettingen heen,' aldus Cor Visser.

Apeldoorn in rouw

De sfeer in Apeldoorn is intussen bijzonder bedrukt. Alle optredens naar aanleiding van Koninginnedag zijn afgelast. Morgen zou er een grote herdenkingsplechtigheid gepland zijn.