Akkoord over start onderhandelingen Turkije-EU
De Turkse premier Erdogan en minister van Buitenlandse Zaken Gül Foto: afp
BRUSSEL - Turkije is bereid het akkoord van Ankara (over de douane-unie van Turkije en de EU) te ondertekenen. Dat is mondeling toegezegd. Tegelijk zou de EU verklaren dat dat geen expliciete erkenning van Cyprus inhoudt. Het compromis werd uitgewerkt door de ministers van Buitenlandse Zaken van Turkije, Duitsland, Groot-Brittannië en België.

De EU-lidstaten beslisten gisteren dat de toetredingsonderhandelingen van Turkije op 3 oktober 2005 van start kunnen gaan, op voorwaarde dat Turkije voor die datum alle nieuwe EU-landen zou opnemen in zijn douane-akkoord met de EU.

Turkije ging daar niet mee akkoord, omdat de toepassing van de douane-unie voor alle nieuwe lidstaten, een erkenning van Cyprus inhoudt. Volgens het compromis zal verklaard worden dat de toepassing van het protocol van Ankara niet gelijk staat aan de erkenning van Cyprus.

,,Een historische gebeurtenis''

,,Turkije heeft de hand die wij hun geboden hebben aangenomen'', zei de Nederlandse premier Balkenende na afloop van de onderhandelingen. Het compromis houdt geen formele erkenning van Cyprus in, zei Balkenende, maar ,,is een stap die kan leiden tot vooruitgang op dat gebied''.

De Britse premier Tony Blair sprak van een historische gebeurtenis. ,,Het laat zien dat degenen die geloven in een fundamentele botsing tussen de christelijke en islamitische beschaving ongelijk hebben en dat we kunnen samenwerken'', zei hij. ,,En ik denk dat dat van fundamenteel belang is voor de toekomst van vrede en welvaart.''

Op Cyprus reageerden de twee belangrijkste Grieks-Cypriotische partijen enthousiast. Maar onder de Grieks-Cypriotische bevolking overheerste het gevoel dat de EU niet ver genoeg was gegaan. Volgens een peiling die deze week is gehouden wil 60 procent van de Grieks-Cyprioten dat president Tassos Papadopoulos een veto uitspreekt over de toetredingsonderhandelingen met Turkije als dat land Cyprus niet openlijk erkent en zijn bezetting van het noordelijke derde deel van het eiland opgeeft.

De Turks-Cypriotische leider Rauf Denktash was zeer kritisch. Hij noemde het een schande dat de EU Turkije voortdurend onder druk heeft gezet met de kwestie-Cyprus . ,,De Grieks-Cyprioten zijn niet de wettige regering van heel Cyprus'', zei hij.

Woelige onderhandelingen

De onderhandelingen vandaag verliepen chaotisch. Vanmorgen liet Erdogan de Turkse pers weten dat hij Brussel vroegtijdig zou verlaten. Later verliet hij het Justus Lipsiusgebouw, maar dat zou om praktische redenen gebeurd zijn. Na de middag hervatte hij der onderhandelingen met EU-voorzitter Balkenende.

De EU eiste aanvankelijk dat Erdogan vandaag nog het protocol van Ankara zou paraferen, wat Turkije weigerde.