KIEV - De politieke tegenstanders van de Oekraïense oppositieleider Viktor Joesjtsjenko willen een opheldering omtrent de financiering van de ’Oranje Revolutie’ van zijn partij. Een parlementaire onderzoekscommissie zal vooral giften uit de Verenigde Staten nauwgezet onderzoeken. Dat heeft parlementslid Vassili Gorbal vandaag bekendgemaakt.
De aftredende regeringsleider Viktor Janoekovitsj heeft al verscheidene malen laten uitschijnen dat de opstand van de afgelopen weken tegen het verkiezingsbedrog enkel mogelijk kan geweest zijn met hulp uit het Westen.

Na zijn terugkeer uit Wenen, waar hij door een medisch team werd onderzocht, verweet Joesjtsjenko de Oekraïense machthebbers vandaag opnieuw dat ze hem vergiftigd zouden hebben. Afgelopen weekend stelden de artsen in Wenen vast dat Joesjtsjenko lijdt aan dioxinvergiftiging. ,,Dat is het werk van de staatsmacht'', aldus de oppositieleider, die tevreden is met de beslissing van het gerecht om de in oktober opgestarte onderzoeken opnieuw verder te zetten.

Merkwaardig genoeg wil de pro-westerse hervormer dat het onderzoek naar de verfitiging pas na de ,,derde'' ronde van de verkiezingen, op 26 december, wordt hervat: op die manier, argumenteerde Joesjtsjenko, heeft het dioxineverhaal geen effect -positief noch negatief- op de stembusgang. Dat lijkt redelijk naief: voor zowat de gehele westerse pers en de aanhang van Joesjtsjenko staat nu al vast dat de sinistere hand achter de vergiftiging moet gezocht worden in de Oekraiense nomenklatoera of de Russische geheime dienst.

Joestsjenko-tegenstanders zijn echter van mening dat een diagnose van een arts geen geldig strafrechtelijk bewijs is.

Financiering

Nikolaj Katerintsjoek, een vertrouweling van de oppositieleider, wees de aantijgingen over de vermoedelijke VS-financiering van de verkiezingen kordaat van de hand. ,,Wij werken volledig transparant'', luidde het.

Uit gegevens van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, die dateren van afgelopen september, heeft Washington in het belastingjaar 2004 in totaal 26,2 miljoen euro aan zogenaamde democratie-projecten in Oekraïne besteed. Dat geld ging onder andere naar niet-gouvernementele organisaties en ,,onafhankelijke'' media en moest worden ingezet in de strijd tegen de corruptie. De Open Society stichting van de Amerikaanse beursguru George Soros en de Amerikaanse ngo Freedom House (die nauwe banden heeft met het neoconservatieve American Enterprise Institute) steunen al jaren de oppositie in Oekraïne.

Op 26 december staan Joesjtsjenko en Janoekovitsj opnieuw tegenover elkaar bij de herhaling van de presidentsverkiezingen. De centrale kiescommissie stelde maandag ook vast dat slechts 0,5 procent van de Oekraïense kiezers hun stem buiten hun woonplaats durven uitbrengen. Bij de ongeldig verklaarde verkiezingen van afgelopen 21 november was dat nog een percentage van 4 procent.

De huidige Oekraïense president Leonid Koetsjma bedankte maandag ook de internationale bemiddelaars uit Polen, Litouwen, Rusland en de Europese Unie. Ze hielpen de Oekraïense conflictpartijen de afgelopen weken tot een compromis komen over het toekomstige politieke systeem van de ex-Sovjetrepubliek. Voorts uitte Janoekovitsj ook scherpe kritiek op president Koetsjma. ,,Ik had gehoopt dat hij in deze politieke crisis vooral zou denken aan de belangen van de staat en het Oekraïense volk'', aldus Janoekovitsj. ,,Maar Koetsjma heeft enkel de belangen van zichzelf en van zijn familie verdedigd.''