REACTIES <b>VLD</b>. Verhofstadt: 'VLD niet doodgebloed'
Foto: © ep
BRUSSEL - ,,Ik had op meer gehoopt, maar als we de peilingen mochten geloven zou de VLD doodbloeden. Dat is helemaal niet gebeurd', aldus premier Guy Verhofstadt. ,,De VLD heeft het al bij al nog zo slecht niet gedaan.''

,,De voorspelde implosie is er helemaal niet gekomen. Tegenover 1999 heeft de VLD slechts 1 zetel en 2 procent verloren, aldus de premier.
Verhofstadt verwacht dat CD&V-N-VA nu het initiatief zal nemen. Hij stelt wel vast dat ,,een pak partijen'' zullen nodig zijn om een Vlaamse regering te vormen.

De federale regering gaat in ieder geval door. De Vlaamse verkiezingen hebben geen enkele invloed op het federale bestuursniveau, meent Verhofstadt. ,,De federale verkiezingen waren vorig jaar en vanaf morgen gaan wij weer aan de slag''.

Verhofstadt haalde uit naar de christen-democraten. Volgens hem heeft CD&V-N-VA een negatieve campagne gevoerd. Het kartel moet zich afvragen of dat geen aanleiding heeft gegeven tot anti-politiek. Verhofstadt heeft geen begrip voor de vreugdetaferelen bij het kartel wanneer je de uitslag van het Vlaams Blok ziet.

,,Het is voor alle partijen nu nodig om positieve politiek te voeren. We gaan nu verder werken aan de problemen''. Verhofstadt verwees naar Gent, waar zowel VLD als sp.a vooruit gaan door een goed beleid te voeren. ,,Dat moet ook op Vlaams en federaal niveau gebeuren'', besloot de federale regeringsleider.

Wij gaan met onze zetels zoveel mogelijk proberen doen, eventueel in een Vlaamse regering, maar dat wij hebben wij niet alleen in handen. Dat verklaarde VLD-voorzitter Dirk Sterckx zondagavond. Het VLD-partijbestuur bekijkt maandagvoormiddag hoe het nu verder moet.Op basis van de cijfers waarover hij beschikt, stelt Sterckx vast dat paarsgroen geen meerderheid meer heeft. Maar, roomsrood noch roomsblauw zijn mogelijk. "Enkel het Vlaams Blok en CD&V-N-VA kunnen samen regeren", zei Sterckx, die benadrukt dat CD&V-N-VA wel de grootste wordt, maar er niet op vooruit gaat.

Ook Sterckx meent dat het migrantenstemrecht een rol speelt bij de VLD-uitslag. Het Vlaams Blok heeft daar voordeel uit gehaald. Ook het feit dat de oppositie geen enkel goed woord over had voor het beleid van de Vlaamse regering heeft het Blok gevoed. "Dat creëert anti-politiek en dat is voor democratische partijen altijd slecht".

,,Voorlopig ziet het er niet zo goed uit voor de VLD'', zei Karel De Gucht vanmiddag op de VRT-radio. ,,Het Vlaams Blok haalt eens te meer een overwinning. Je mag ervan uitgaan dat het dossier van het migrantenstemrecht tijdens de verkiezingen gespeeld heeft, maar dat geldt ook voor de andere traditionele partijen'', voegt De Gucht eraan toe.

Kamervoorzitter en VLD-kopstuk Herman De Croo denkt dat zijn partij bestraft is voor het migrantenstemrecht. ,,Vlaanderen heeft een tikje centrum-rechts gestemd''.,,VLD heeft een deel van zijn kiezers verloren door de perikelen rond het migrantenstemrecht. Tijdens de campagne hebben we er een deel van teruggewonnen, maar niet allemaal'', alsnog de VLD-partijvoorzitter.De Croo is verrast door twee dingen: het grote succes van het Vlaams Blok en de goede score van Groen!.

De Croo stelt wel dat de klassieke VLD-bastions ,,in een onweersbui'' stand houden.

De Croo stelt dat het niet makkelijk zal zijn om ''een meerderheid'' te vormen. Het lijkt hem in elk geval geen goede oplossing om het Vlaams Blok alleen in de oppositie te laten zitten. ,,Er moet ook een democratische oppositie zijn'', aldus De Croo.

Volgens VLD-voorzitter Dirk Sterckx is het nog te vroeg om al conclusies te trekken uit de uitslagen die tot nu toe al bekendgemaakt zijn. Hij wil liever wachten tot er meer bureaus cijfers hebben. Zijn partijgenoot Jean-Marie Dedecker wil op Radio 1 wel kwijt dat ,,als dit zo verder gaat, het moeilijke dagen worden voor de VLD.'' 

Hugo Coveliers schrijft de slechte resultaten van de VLD toe aan de ,,te linkse koers'' van de liberalen. Toen ik op 12 december van vorig jaar - de dag voor ik als fractieleider werd afgezet - in de Senaat heb gewaarschuwd voor een gitzwarte zondag werd ik nog gebrandmerkt als een verzuurde,'' aldus Coveliers. Volgens hem moet er iets veranderen aan de top van de partij.

Voor Marleen Vanderpoorten komt die conclusie te vroeg. Zij wijst erop dat er ook meerdere oorzaken zijn voor het gedrag van de kiezer. ,,Misschien hebben we zaken zoals bijvoorbeeld de belastingverlagingen niet goed genoeg uitgelegd'', zei ze.

Voor Bart Tommelein was de terugval niet echt een verrassing. ,,De peilingen hadden dat al voorspeld'', zei hij. Hij wees er wel op dat de tendens nog moet bevestigd worden, maar zocht naar de moeilijkheden binnen partij als mogelijk oorzaak. Voor hem hoeft dat echter niet meteen een weerslag te hebben op de federale regering: ,,De kiezer heeft zich vorig jaar over het federale beleid uitgesproken, nu ging het over de Vlaamse regering. '' Tommelein  wil het cordon sanitaire niet in vraag stellen: ,,Een meerderheid blijft een meerderheid en zij hebben geen meerderheid. Zij vertegenwoordigen veel kiezers en die respecteren we'', klonk het.

Hoewel de VLD er volgens de eerste ramingen fors op achteruit gaat, is er slechts sprake van een beperkte achteruitgang in vergelijking met de verkiezingen van 1999 en zal dat voor de VLD intern weinig gevolgen hebben. Dat zegt aftredend Vlaams minister Marino Keulen, die op de tweede plaats voor het kartel VLD-Vivant in Limburg stond.

Keulen is er voorstander van dat de VLD in de regering blijft omdat de partij een hoge toegevoegde waarde voor het beleid heeft, zowel op economisch als op fiscaal vlak, zo liet hij in een reactie weten.

Volgens de Vlaamse minister van Wonen en Media toont de achteruitgang voor de VLD aan dat de partij de rekening gepresenteerd heeft gekregen voor het interne gebakkelei over het migrantenstemrecht. "Hoewel dat proces binnen de partij inmiddels verwerkt is, is het gekibbel in het geheugen van de kiezer gebleven", aldus nog Keulen.

Limburgs lijsttrekker Jaak Gabriëls wijst de achteruitgang van de VLD en Vivant en de forse winst van het Vlaams Blok aan een onmiskenbare anti-politieke houding van de kiezers in Limburg. De kiezer heeft volgens Gabriëls ook blijk geven van een "baalgedrag" naar aanleiding van de veelvuldige verkiezingen tijdens het afgelopen jaar, aldus Gabriëls.

Hij meent ook dat de kiezer de plotse ministerswissel - waarbij Gabriëls voor Marino Keulen plaats diende te ruimen - niet op prijs gesteld heeft. "De kiezer wenst duidelijkheid en eenvoudigheid en wil een oordeel vellen over de ploeg die aanvankelijk aantrad en weten wie voor wat verantwoordelijk is", aldus Gabriëls, die eraan toevoegde dat die bladzijde voor hem inmiddels omgedraaid is.

De Limburgse VLD"er gaf tot slot nog te kennen dat de 50-plusgeneratie een stem in het beleid moeten hebben en dat er gestreefd moet worden naar een "sociale mix van alle leeftijden".

Volgens VLD-kopstuk en vice-premier Patrick Dewael is het CD&V-N-VA-kartel deels verantwoordelijk voor het succes van het Vlaams Blok. Hij vindt ook dat het resultaat van het Vlaams kartel moeilijk een verkiezingsoverwinning kan worden genoemd.

Dewael haalde zondagavond in een reactie vrij zwaar uit naar de christen-democraten en de Nieuw-Vlaamse Alliantie. Door een zeer negatieve campagne te voeren, zijn zij deels verantwoordelijk voor het resultaat van het Vlaams Blok, meent hij. "Als ik Yves Leterme de bestuurskracht van België hoor vergelijken met Botswana is dat het bedje spreiden van extreem-rechts", zei Dewael, die het Vlaams kartel aanspoorde zijn triomfalisme te temperen. "Dit kun je bezwaarlijk een overwinning noemen".

Dewael blijft erbij dat de Vlaamse regering een mooi palmares kan voorleggen. Maar dat is door de anti-politiek van de voorbije maanden in de campagne niet of nauwelijks aan bod gekomen, meent de liberaal.

Dewael steekt ook de hand in eigen boezem. De VLD is teveel met zichzelf bezig geweest. Hoe het verder moet, moet het partijbestuur bekijken. Het initiatief is aan CD&V-N-VA, maar er zijn drie partijen nodig, stelde de VLD’er vast.

Niet zozeer het kartel CD&V-N-VA heeft gewonnen, maar wel het Vlaams Blok en Groen! De VLD heeft het nog niet zo slecht gedaan, aldus uittredend minister-president Bart Somers (VLD). De bal voor de regeringsvorming ligt volgens hem nu in het kamp van CD&V-voorzitter Yves Leterme. De Vlaamse regeringsvorming staat volgens hem los van de federale regering.