Reacties op vijf jaar 9/11
John Howard (Australische Premier): 'De aanslagen zijn een aanval op waarden die de gehele wereld hooghoudt.' Foto: ap
AMSTERDAM - Regeringsleiders vanover de hele wereld hebben vandaag hun reactie geuit op de vijfde 'verjaardag' van 9/11. De Duitse bondskanselier Angela Merkel deed dat met bedekte kritiek op het Amerikaanse buitenlandse beleid.
Merkel benadrukte in Finland, op een topontmoeting van Europese en Aziatische leiders, dat respect voor de mensenrechten en andere culturen bij de internationale strijd tegen terrorisme niet mag worden vergeten. Merkel herinnerde eraan dat de aanslagen op New York en Washington immens verdriet hadden veroorzaakt, maar onderstreepte dat bij terrorismebestrijding ,,het doel niet de middelen heiligt''. Zij oefende zondag scherpe kritiek uit op de geheime CIA-gevangenissen voor het verhoren van verdachten van terrorisme.

,,In de strijd tegen internationale terreur (...) moeten respect voor de mensenrechten, tolerantie en respect voor andere culturen het doel van ons handelen zijn, samen met vastberadenheid en internationale samenwerking'', aldus de Duitse kanselier, die vervolgens wees op het belang van democratische en economische ontwikkelingen in crisisregio’s.

,,Terrorsime bedreiging voor mensheid''

Wereldwijd werd uitvoerig stilgestaan bij de aanslagen van 11 september. De Australische premier John Howard woonde een plechtigheid bij in de Amerikaanse ambassade in Canberra, waarbij hij de aanslagen een aanval noemde ,,op waarden die de gehele wereld hooghoudt''.

De Japanse premier Junichiro Koizumi zei in Finland dat het terrorisme niet is verminderd en ,,een grote bedreiging voor de mensheid'' vormt. De 38 leiders namen een minuut stilte in acht ter herdenking van de slachtoffers.

De Raad van Europa bekritiseerde de methoden die de VS bij de terreurbestrijding hanteren en concludeerde dat de wereld er vijf jaar na 11 september niet veiliger op is geworden. De voorzitter van de Parlementaire Vergadering van de Raad, René van der Linden, zei er niet aan te twijfelen dat de ,,alternatieve procedures'' van Washington Amerika op de lange duur niet veiliger zullen maken.

De voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso, pleitte voor betere samenwerking tussen Washington en Brussel, opdat een betere uitwisseling van informatie zal ontstaan. De commissaris justitie en binnenlandse zaken van de EU, Franco Frattini, wees er in een brief aan zijn Amerikaanse ambtgenoot Michael Chertoff op dat de verijdeling van een samenzwering voor terreuraanslagen op trans-Atlantische lijntoestellen in augustus aantoont dat meer samenwerking nodig is.

,,Offers van zoons en dochters''

De Afghaanse president Hamid Karzai dankte de Verenigde Staten voor ,,de offers van uw zoons en dochters'' bij de wederopbouw van zijn land. In de straten van de hoofdstad Kabul klonk evenwel kritiek en werd opgemerkt dat er voor de gewone man weinig of niets is verbeterd.

Een woordvoerster van het Pakistaanse ministerie van buitenlandse zaken zei dat militaire operaties alleen niet genoeg zijn om terrorisme en extremisme te verslaan. Sluimerende conflicten, herhaalde vernederingen, gebrek aan ontwikkeling, armoede en een gevoel van ontaarding dienen ook te worden aangepakt.

Een vooraanstaande parlementariër van de islamitische oppositie in Pakistan, Liagat Baluch, noemde de aanslagen ,,een trieste gebeurtenis'', maar voegde hieraan toe dat de strategie van Washington averechts uitpakt. ,,Amerika begaat ongerechtvaardigde agressie tegen Afghanistan en Irak'', aldus Baluch.

Pakistaanse kranten drukten commentaren af waarin het westerse antiterreurbeleid hevig wordt bekritiseerd.