Merkel bondskanselier (update)
Angela Merkel Foto: ©ap
BERLIJN - CDU-leider Angela Merkel wordt de eerste vrouwelijke bondskanselier van Duitsland. De SPD krijgt in ruil voor het terugtreden van zittend bondskanselier Gerhard Schröder acht van de veertien te verdelen kabinetsposten. Merkel bevestigde de deal vandaag op een persconferentie en noemde deze ,,goed en redelijk''.

Volgens Merkel streven de partijen ernaar de formele coalitiebesprekingen die nu op basis daarvan zullen worden gevoerd, voor 12 november af te ronden. De coalitiepartners zijn het erover eens dat er voor Duitsland geen andere koers is dan die van hervormingen, zei Merkel. Zij zei er vertrouwen in te hebben dat zij het met de Sociaal-Democraten eens zal kunnen worden over een gezamenlijk buitenlands beleid.

 

CSU-leider Edmund Stoiber verruilt zijn premierschap in Beieren voor het ministerie van Economische Zaken. De CDU en CSU mogen verder de ministeries van Defensie, Binnenlandse Zaken, Landbouw, Gezinszaken en Onderwijs onderling verdelen. De SPD krijgt de ministeries van Buitenlandse Zaken, Justitie, Financiën, Verkeer, Milieu, Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Ontwikkelingssamenwerking.

 

Merkel voerde campagne met de belofte dat zij de Duitse verzorgingsstaat goed zou opschudden. Er moest een einde komen aan de in CDU-ogen overdreven bescherming van de werknemerspositie die de economische groei verstikte. Ze zei het ontslagrecht voor werkgevers te willen versoepelen, zodat die bij economische voorspoed niet bang zijn personeel aan te trekken dat zij bij tegenslagen wellicht naar huis zullen willen sturen. Ook wilde zij een einde maken aan de praktijk van grote, regionaal gebonden cao’s voor bedrijfstakken, die kleine en middelgrote bedrijven verplichten dezelfde salarisschalen te hanteren als grote concerns. Eenvoudig zal dat niet gaan nu ze de macht moet delen met de sociaal-democraten - die zich naar verwachting krachtig zullen verzetten tegen drastische ingrepen in de macht van de vakbonden.

 

 

Met een sociaal-democraat op Buitenlandse Zaken zal Merkel ook ten aanzien van het buitenlandse beleid water in de wijn moeten doen. Merkel geldt als veel pro-Amerikaanser dan Schröder, wiens SPD vierkant achter zijn oppositie tegen de oorlog in Irak stond. Wat betreft het Turkse lidmaatschap van de Europese Unie wijkt volgt Merkel noch Schröder, noch de VS. Merkel meent dat de toetreding van een moslimland met ongeveer 70 miljoen burgers - Duitsland heeft er 82 miljoen - de draagkracht van de unie te boven gaat. Zij is voorstandster van een ,,bevoorrecht partnerschap''.

 

 

Schröder akkoord om de regering te verlaten

 

De Beierse CSU bevestigde, op gezag van haar leider Edmund Stoiber, dat Schröder geen deel zal uitmaken van het roomsrode kabinet. Over zijn lot zijn er sinds de stembusgang intense speculaties.

 

Rooms-rode coalitie enige oplossing

 

De vervroegde parlementsverkiezingen van 18 september draaiden uit op een patstelling. Beide machtsblokken werden ongeveer even sterk. De CDU-CSU kwam uit op 226 zetels, de SPD op 222 stuks. De sociaal-democraten weigerden aanvankelijk hun rivalen als overwinnaar te erkennen. Andere coalities dan een onmogelijk geachte rooms-rode waren zo goed als helemaal niet te smeden. Belangrijk struikelblok in alsnog op gang gekomen onderhandelingen tussen sociaal-democraten en christen-democraten was de post van Bondskanselier die zowel door Schröder als door Merkel werd opgeëist. Maar de voorbije dagen was duidelijk geworden dat de huidige regeringsleider zijn aanspraken aan het matigen was. Eveneens binnen de SPD gingen meer en meer stemmen op om een grote coalitie onder Merkel te aanvaarden. Tijdens het weekeinde had ook al de sociaal-democratische minister-president van Brandenburg, Matthias Platzeck, toestemming voor Merkel gesignaleerd.