BRUSSEL - "Handelen nu het nog kan". Met dat motto drukten de vakbonden van de NMBS op een perslunch hun vrees uit dat de nationale treinmaatschappij hoegenaamd niet op het juiste spoor zit. "Onze trieste voorspellingen van vorig jaar worden waarheid", klonk het eensgezind. Acties eind januari zijn dan ook niet uitgesloten. De bonden eisen 4% loonsverhoging.
In april en oktober 2001 waarschuwden de spoorwegvakbonden al voor een groeiende financiële put die de NMBS met het investeringsplan 2001-2012 dreigde te graven. "Onze cijfers werden toen weggelachen. Men zei dat we overdreven. Maar nu blijkt dat we zelfs te voorzichtig waren. De schulden zullen nog hoger oplopen dan we gedacht hadden", stelde Roger Van Hove van het ACOD.

Van Hove berekende samen met financiële analysten wat de financiële gevolgen zullen zijn van het investeringsplan. Op dit moment bedraagt de schuld al 3,83 miljard euro (154,494 miljard frank). Eind 2002 zal dat opgelopen zijn tot 4,77 miljard euro (192,364 miljard frank). Dat is ongeveer 10 procent meer dan de som die de vakbonden vorig jaar becijferd hadden. Dat de NMBS op termijn het voorbeeld van Sabena zal volgen, is een doemscenario dat niet ondenkbeeldig is, waarschuwen ze.

Investeringsplan

Ook het kostenplaatje van het investeringsplan baart de vakbonden zorgen. Zo moet er nog 229,98 miljoen euro gevonden worden. Daarvan wordt 157,138 miljoen euro gedekt via alternatieve financieringen, op kosten van de overheid. De rest, 72,842 miljoen euro, zal de NMBS zelf op de schouders nemen. Die prefinanciering dwingt de spoorwegen jaarlijks een flink bedrag op te hoesten. Volgens de vakbonden is het dan ook niet denkbeeldig dat het investeringsplan over 13 of 14 jaar gespreid zal worden, zodat de inspanning minder zwaar weegt.

Personeel

De hoge kosten nopen de NMBS ook tot besparingen op het personeel. In 2002 zullen er geen nieuwe werknemers aangenomen worden, volgens de vakbonden een onhoudbare situatie. Zij spreken van een tekort van 1.800 mensen. Nu al zijn er honderdduizenden verlof- en rustdagen die niet opgenomen kunnen worden, vooral in de grote steden. Het werkcomfort en vooral de service aan de reiziger zal er volgend jaar niet op verbeteren.

Die service aan de reiziger wordt ook bedreigd door de beslissing om met het treinplan van 2002 het aanbod aan treinkilometers met 0,5 procent in te krimpen. Daardoor zullen een aantal avondtreinen die vertrekken na 22.00 uur sneuvelen. Dat valt volgens de vakbonden niet te rijmen met de doelstelling om de trein als vervoermiddel te promoten.

Tot slot vrezen de vakbonden ook dat de eenheid van bedrijf niet meer zal gegarandeerd worden. ABX en B Cargo, de dienst goederenverkeer binnen de NMBS, dreigen elders ondergebracht te worden. Met in het achterhoofd de problemen die een opsplitsing van het spoor in de buurlanden hebben veroorzaakt, is dat volgens Michel Bovy van het CVCC geen goede zaak.

Acties

Omdat de vakbonden vrezen dat het met de NMBS de verkeerde kant uitgaat, willen ze ingrijpen nu het nog kan en hun standpunt duidelijk maken. Acties op het einde van de maand januari zijn dan ook niet uitgesloten. Welk soort acties dat zullen zijn, en hoe intens die gevoerd zullen worden, is evenwel nog niet duidelijk. Daarvoor dient eerst de achterban geraadpleegd. Dat zal in de eerstkomende dagen en weken gebeuren.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig