Het kapitalisme is ontspoord door een gebrek aan ethiek, zegt Open VLD. Meer regels en controle moeten dat oplossen.
Naar aanleiding van hun congres van volgend weekend stelden Open VLD-voorzitter Bart Somers en kamerlid Rik Daems donderdag een reeks maatregelen voor om de werking van de financiële markten te verbeteren.

‘Het teveel aan hebzucht en het gebrek aan ethiek zijn dé oorzaak voor de financiële crisis’, zegt Somers. ‘En dat is niet het gevolg van te veel vrije markt, maar te weinig. Markten functioneren pas als ze vrij zijn, maar dan moeten er wel regels zijn die gecontroleerd kunnen worden. Bovendien moet een scheidsrechter straffen kunnen uitspreken als de regels niet nageleefd worden.’

Concreet denken Somers en Daems aan een verbod op speculeren met pensioenfondsen, het reglementeren van hefboomfondsen, of het aan banden leggen van short selling.

‘Transparante afspraken en regels moeten ervoor zorgen dat monopolies, prijsafspraken, wilde speculaties en bedrog op de financiële markt onmogelijk gemaakt worden’, zeggen ze. ‘Natuurlijk moeten die regels vooral op Europees en internationaal niveau vastgelegd worden. Maar ook België kan iets doen. Wat houdt ons tegen om op bepaalde vlakken het voortouw te nemen?’

De liberalen uiten in hun voorstellen felle kritiek op internationale ratingbureaus zoals Moody’s en Standard & Poors. ‘Dat zijn commerciële ondernemingen die een grote invloed hebben op de beurzen’, zegt Daems. ‘Alles wat zij zeggen, wordt als waar aangenomen, terwijl dat niet altijd zo is. Wie zegt dat achter hun beslissingen om de kredietwaardigheid van bedrijven te verlagen, geen strategie zit?’

Ook de CBFA, de Belgische beurswaakhond, krijgt van Open VLD een veeg uit de pan. ‘Toen het aandeel KBC vorige week kelderde op de beurs, deed de CBFA niets om dat tegen te houden. Er is enkel achteraf onderzocht waarom het aandeel zo zakte. Maar de CBFA moet de moed hebben om een aandeel bij grote schommelingen te schorsen en zo rust te brengen op de markt’, aldus Daems.

Open VLD heeft al haar voorstellen in een resolutie gegoten en heeft er vertrouwen in dat andere partijen er ook achter kunnen staan. ‘Want dit zijn niet alleen onze voorstellen, ook economen zoals Geert Noels zeggen hetzelfde.’

Al is dat laatste nog maar de vraag. Jong VLD reageerde gisteren erg giftig op de voorstellen van haar moederpartij, waarin ze naar eigen zeggen ‘diep ontgoocheld’ is. ‘De partij gaat uit van tal van foute uitgangspunten’, zegt voorzitter Philipe De Backer. Hij verwijt Open VLD dat die het populistische non-debat van de andere partijen niet overstijgt en dat ze voor de verkeerde antwoorden kiest.

In de marge van de voorstellen pleitte Open VLD ook voor de uitbreiding van de notionele intrestaftrek naar privépersonen. Op die manier kunnen burgers aangezet worden om te investeren in bedrijven en kunnen ze op die investering een belastingsvermindering krijgen.