17.20 uur: KPMG wist dat de tools die L&H verkocht aan de nevenbedrijven enkel ‘ter beschikking werden gesteld’ en niet geleverd. ‘Omzetboeking mocht dan niet.’
De nevenbedrijven stonden zeer dicht bij L&H, en KPMG wist dat. Uit een document blijkt dat KPMG zelf opmerkt dat L&H zeven nevenbedrijven heeft opgericht. KPMG wist dat er leningen verstrekt werden als achterliggende financiering voor de LDC’s.

KPMG wist dat een dochter van L&H participeerde in een nevenbedrijf (Turkish LDC) en dat bij de financiering een resultaatbonus van het management aan te pas kwam. KPMG wist dat er geen sprake was van een normale leverancier-klant-relatie.

Op een bepaald moment stelt KPMG zelf een aflossingsplan op voor een nevenbedrijf met betaalmoeilijkheden. Daarin legt KPMG uit aan welke regels het schema moeten voldoen om de omzet nog altijd te kunnen boeken. ‘In plaats van conclusies te trekken, treedt men op als problem solver.’

KPMG wordt ook verweten om vervelende stukken te doen verdwijnen. De controleur zou zijn documenten bewust uitgezuiverd hebben en vervelende emails gewist werden. Een medewerker geeft toe dat hij gevraagd werd documenten te verwijderen en apart bij te houden.

Vele bezwarende elementen werden bij KPMG medewerkers thuis aangetroffen. KPMG heeft ten slotte ook het intern auditcomité van L&H over verschillende aspecten in het donker gelaten. Bijvoorbeeld over de mysterieuze betaling van 25 miljoen dollar in Korea, wordt nauwelijks gepiept, heet het.

William Van Aerde, de partner bij KPMG die de boeken aftekende bij L&H geeft later in een memorandum toe dat moet opgelet worden dat men niet in de problemen komt door tal van elementen die niet aan het auditcomité werden gemeld en dat men altijd een uitleg moet klaar hebben om te verantwoorden waarom men gezwegen heeft.

16.50 uur: 'KPMG zal zeggen dat ze zelf in de luren werden gelegd en hen niets verweten kan worden. Maar de vraag is niet wat KPMG niet wist, maar wel wat KPMG wel wist. We gaan niet akkoord met hun waslijst van elementen van wat ze allemaal niet wisten.' Het OM haalt zwaar uit naar KPMG.

'Ze hebben de jaarrekening goedgekeurd (1999) terwijl ze wisten dat die geen getrouw beeld gaf. Geen enkel kwartaalbericht vertrok zonder dat ze hun zege gaven. De commissaris-revisor is uit zijn rol gevallen. Ze hebben taken gedaan die aan de raad van bestuur toekwamen, ze bepaalden mee de omzetboekingen. Normaal moeten ze die enkel controleren. Contracten werden vaak al op voorhand aan hen voorgelegd', aldus het Openbaar Ministerie.

KPMG was al van bij de start de controleur van L&H. Oorspronkelijk was dat partner Paul Behets, vanaf 1999 was dat William Van Aerde. Die laatste staat ook terecht in het proces. Paul Behets is ondertussen overleden.

KPMG had de fraude moeten blootleggen. ‘Als een journalist van de Wall Street Journal dat kan, waarom zou een commissaris dit dan niet kunnen?’ KPMG hanteerde parapaplu’s om de boekhouding toch te laten passeren: zoals brieven van het management dat het om onafhankelijke omzet ging.

De gerechtsdeskundigen die het gerecht inschakelde zegt dat uit de eigen werkpapieren van KPMG blijkt dat de brieven van het management werden tegengesproken. ‘Hoe kan je je dan beroepen op de verklaringen van het management?’ Een medewerker van KPMG vroeg waarom zoveel verklaringen naar Jo en Pol werden gestuurd.

Ook boekhouder Carl Dammekens voelde zich niet goed bij die bevestigingsbrieven, maar KPMG zei dat hij zich geen zorgen moest maken. ‘Ik ondertekende enkel to the best of my knowledge’, zei men me.

Was de omzet onafhankelijk, vraagt het OM zich af. ‘Dat er geld binnenkomt, is niet voldoende. KPMG USA ging verder dan de houding van KPMG België’, zegt het openbaar ministerie dat verwijst naar een mail gevonden bij een medewerker van KPMG thuis.

KPMG puntte formeel af, maar verrichte geen controlefuncties die de waarheid had kunnen blootleggen, stelt het OM. Ze spraken nooit met de relevante mensen binnen het technisch departement die zich bezig hielden met het LDC-concept, ook niet met de verkoopploeg van dit concept. De contracten werden altijd maar tien dagen na kwartaaldatum opgevraagd. Dat is toch laat?

KPMG stelt zelfs dat ze de notulen van de raad van bestuur van L&H laattijdig ontving. KPMG deed lang ook geen fysieke bezoeken aan de LDC’s. KPMG België drong ook niet aan om de echte investeerders achter de nevenbedrijven te ontmoeten. ‘Een onverklaarbare houding want de omzet van die LDC’s was zeer belangrijk.’

‘KPMG België getuigde van een lakse aanpak en dat bracht haar in aanvaring met KPMG USA.

Uit een analyse van de gerechtsdeskundigen blijkt dat KPMG wist dat er een gebrekkige interne controle was. KPMG heeft de tekortkomingen onderschat. KPMG wist ook dat de vennootschap zoveel omzet zou boeken met oog op hoge aandelenkoers. KPMG wist ook dat boekhouder Carl Dammekens onder druk stond om aan creatief boekhouden te doen maar heeft daar onvoldoende op gereageerd.

KPMG heeft honderden knipperlichten genegeerd inzake allerlei transacties bij L&H.

Lees hier de verslaggeving van eerder vandaag