Proces L&H: Auditcomité stelde zich slaafs op
Advocaat Frank Van Limput bekijkt het dossier. Foto: belga
11.12 uur: Volgens het OM heeft het auditcomité zich niet kritisch maar eerder slaafs opgesteld.
10.40 uur: Het openbaar ministerie zegt dat de beklaagden zich niet kunnen wegsteken achter onwetendheid. Het waren allen slimme zakenlui.
9: 55 uur: Voorzitter Robert Pieters van het hof van beroep roept alle partijen op om een tijdschema vast te leggen.
11.12 uur: 'Auditcomité was niet de controleur maar de vertrouwensman van het management'
Volgens het openbaar ministerie heeft het auditcomité zich niet kritisch maar eerder slaafs opgesteld. Zonder die houding, zaten we hier vandaag niet, zegt het OM.

Ook de boekhouder, Carl Dammekens onderging het allemaal, zegt het hof. Hij is strafrechterlijk de grote verliezer. Hij loopt strafrechterlijk een van de grootste risico’s en kreeg er bijzonder weinig voor terug. Hij voerde de boekhouding uit, wetende dat de omzet fictief was, tekende zelf mee valse documenten en hielp mee de fictieve omzet bekend te maken bij de SEC.

Het OM was ook streng voor het auditcomité. Wat is hun strafrechterlijke verantwoordelijkheid? Hun verantwoordelijkheid heeft geleid tot voorrecht van rechtsmacht. Men heeft de idee gelanceerd dat het OM het opzettelijk zo heeft gestuurd, zegt procureur De Pauw. ‘Aanvankelijk hadden we een koudwatervrees om de stap te doen. Precies die terughoudendheid wordt als procedure-argument gebruikt om te zeggen ‘je bent te traag geweest’.

De fraude bij L&H is niet het werk van een paar personen, kan maar als je de medewerking hebt van een groter aantal mensen. Het schandaal kon slechts gebeuren omdat een heleboel mensen die een stukje van de puzzel in handen hadden, dat die mensen hun mond gehouden hebben. En dat de leden van het topmanagement erop konden vertrouwen dat ze zedig zouden zwijgen. De leden van het auditcomité zullen het vertrouwen niet beschamen. Telkens ze een stukje van de puzzel krijgen, zullen ze het enkel met het topmgt bespreken en niet met de raad van bestuur of toelaten dat ze het verkeerd voorstellen aan de raad van bestuur.

10.40 uur: Het openbaar ministerie zegt dat de beklaagden zich niet kunnen wegsteken achter onwetendheid. Het waren allen slimme zakenlui. Ze kunnen niet zeggen 'there’s nothing wrong with being stupid'.

Het OM begon met het vervolgingsbeleid te verdedigen. 'We hebben vervolgd op basis van personen die er niet alleen dicht bij stonden maar een noodzakelijke schakel waren in het systeem. Mensen die goed beseften wat er gebeurde en bewust ermee doorgingen.'

'Als we nog meer mensen hadden gedagvaard, zou het onderzoek niet 7 jaar geduurd hebben maar nog veel langer', stelt het OM. 'We hebben ook gekeken naar hun professionele achtergrond.'

Over de betrokkenheid van het topmanagement, was het OM omstandig:

  • 1) Jo Lernout.
    Lernout heeft fictieve omzet doen opnemen in de boeken en hielp ze creëren door ze te bedenken. Jo vond ze uit, stelde de business plans op en stond ook in voor de financiering, bijvoorbeeld via persoonlijk krediet en of borgstelling. Stellen dat hij zich bezighield met het technologische en niet veel wist van de boekhouding, is larie. Jo en Pol hebben elkaar in het dossier nooit aangevallen. Hij wist ook dat de tools zonder hulp van L&H waardeloos waren. Wist dat de licentienemers niet konden betalen.
  • 2) Pol Hauspie en Nico Willaert.
    Beiden hebben eveneens fictieve omzet laten opnemen. Ze hebben mee nevenafspraken onderhandeld en weekten bij Dexia leningen los. Willaert nam de dagelijkse uitvoering van de taalbedrijven op zich. Hij organiseerde de financiële stromen. Beiden wisten dat de omzeterkenning vals was. Hauspie heeft het zelfs toegegeven. Willaert houdt vol dat hij een simpele commerciële jongen is, maar dat is allesbehalve zo. Hij heeft samen met Lernout en Hauspie 25 miljoen euro van de L&H Holding gepikt en vervolgens witgewassen.
  • 3) Gaston Bastiaens, ceo van L&H wereldwijd.
    Hij stond in voor de operationele leiding van het bedrijf wereldwijd. Hij was bezeten van de koers van het aandeel. Gaston Bastiaens had zelf een stevig pakket aandelen L&H. Hij heeft mee de aanzet gegeven voor het creëren van de nevenbedrijven. Ook KPMG kende zijn aandelenkoersobsessie en maakte zich zorgen over druk om 'creatief boekhouden' te bedrijven. Bastiaens keurde valse omzetboekingen goed, legde valse cijfers neer bij de beurswaakhond Sec. Hij was betrokken bij de resultaatbonus van Seo in Korea, hielp mee valse licentiecontracten opstellen en zorgde mee dat HI World nevenbedrijven van FLV Fund overnemen. Hij stond ook in voor de communicatie van de valse omzet bij de raad van bestuur en de buitenwacht.
  • 4) De betrokkenheid van het top-kwartet bij de 'one shot deals'.
    Jo Lernout en Pol Hauspie waren de bedenkers, Nico Willaert organiseerde de financiering en Gaston Bastiaens was betrokken bij de uitvoering. Waren het goede ideeën? We willen hun visie niet in het belachelijke trekken, maar men had het perfect anders kunnen concipiëren. Bijvoorbeeld via joint ventures of dergelijke. Door het boekhoudkundig zo te construeren dat men direct een groot bedrag kan boeken in de omzet terwijl er nog geen substantie is…
  • 5) Korea. Wat is de rol van de Belgen?
    Lernout had niet veel met het Koreaanse verhaal te maken. De Koreanen hebben hem weinig gezien, noch kregen van hem instructies. 'De brede background was hem wel bekend', stelt de openbare aanklager. Willaert en Hauspie wisten dat het om factoring met verhaal ging, ook al kwam de instructie niet van hen, ze wisten het. Van de constructie met drie Koreanen waren ze eveneens perfect op de hoogte.

De belangrijkste man in het Koreaans verhaal is Bastiaens, stelt het OM. Iedereen is het erover eens: Korea dat was Bastiaens. Iedereen is het erover eens, behalve mijnheer Bastiaens zelf. Voor hem is er van heel dat onderzoek niets waard. Neem nu de resultaatbonus van Seo. Bastiaens zegt: 'We zaten in België en zien daar al die contracten binnenkomen en dus moesten we wel betalen.' Een paar jaar later zie je dat Bastiaens zelf al die contracten opstelde. Hij stapte het vliegtuig op met een lege valies en kwam terug met een valies vol. De Koreanen zaten erbij en keken ernaar.

Het opblazen van de cijfers is een opdracht van Bastiaens, zeggen de Koreanen. Ze moesten de omzet van Bumil (LH Korea) met 200 procent verhogen na de overname. Het was ook Bastiaens die het bevel gaf tot de factoring met verhaal, zodat het betalingsrisico bij L&H bleef liggen. Bastiaens zegt systematisch nergens mee te maken te hebben, niets te weten ondanks tal van bewijsstukken. 'Ik ga me er niet moe in maken, lees het dossier en men zal de realiteit achter het Koreaanse verhaal zien.' Toen L&H Bumil overnam, was het een perfect normaal bedrijf totdat L&H op de proppen kwam en toen liep het falikant fout. Is dat toeval? Ik zal de vraag niet beantwoorden, besloot het OM.


9: 55 uur: 'Hof wil tijdschema vastleggen'
Voorzitter Robert Pieters van het hof van beroep roept alle partijen op om een tijdschema vast te leggen. Op die manier wil hij logistieke problemen tijdens het proces voorkomen. Er moet met name bekeken worden hoeveel bijkomende zittingsdagen in het voorjaar van 2008 nog zouden moeten afgehuurd worden in het congresgebouw ICC te Gent.

Deze bijkomende huurregeling moet administatief nog geregeld worden. Mochten zich problemen stellen, zal bekeken worden of het proces verlegd kan worden naar de gewone rechtsgebouwen. 'Maar als ik nu zie hoeveel advocaten in de zaal zitten, zal dat krap worden', zei Pieters. 'De assissenzaal lijkt groter, maar dat is gezichtsbedrog.'

Zowel de burgerlijke partijen als de verdediging moet daarom een schema opstellen dat aangeeft hoe lang ze denken te pleiten. Het openbaar ministerie zou maandag al de voorlezing van zijn rekwisitoor beëindigen. Dat betekent dat ten laatste donderdag de burgerlijke partijen het woord kunnen nemen.

Een advocaat van de verdediging riep alvast op om de nodige tijd uit te trekken om er een volwaardig en menselijk proces van te maken. 'Ik maak me zorgen als ik hoor hoe huurcontracten en dergelijke het proces beïnvloeden.'

Het hof beloofde erop toe te zien.