Miljoenen euro Airbus-voorschotten nooit terugbetaald
De airbus A320
BRUSSEL - Het ’Blunderboek’ van het Rekenhof bevat dit jaar opnieuw tal van kleine en grote tekortkomingen van overheidsinstellingen in het beheer van de centen. Uitschieters zijn de Airbus-voorschotten die niet werden terugbetaald en de problemen bij de overheidsdienst Justitie.

Belgische ondernemingen die aan de ontwikkeling van de Airbus-vliegtuigen hebben meegewerkt, hebben voor 88,9 miljoen euro aan voorschotten van de overheid nooit terugbetaald. De overheid geeft al sinds 1980 dergelijke voorschotten aan bedrijven. Sommige van de modellen van Airbus-vliegtuigen waren echter geen commercieel succes, zodat kan betwist worden of de bedrijven daarvoor de volledige voorschotten moesten terugbetalen.

Maar de A320 was wel een succes en toch werden er wat dat toestel betreft ruim 34 miljoen euro voorschotten niet terugbetaald. Hoe dan ook stelt het Rekenhof vast dat de terugbetalingsvoorwaarden in deze zaak onvoldoende duidelijk en de controle op de terugbetalingen ontoereikend waren.

Blunders bij Justitie

Het Rekenhof stelde ook heel wat blunders vast bij de overheidsdienst Justitie. Vooral bij de directie Gebouwen en Materialen blijkt er heel wat mank te lopen. Zo ging de dienst, die overigens geen organigram heeft, nooit na wat de grootste aankoopbehoeften zijn van de rechtbanken en hoven. ,,Wie het hardste roept en schreeuwt, wordt als eerste bediend'', klaagt voorzitter van het Rekenhof François Vanstapel.

Ook bij het beheer van de tegoeden van gevangenen gaat er van alles fout. De ingebruikname van een nieuw informaticasysteem, dat zo’n 900.000 euro gekost heeft, blijkt geen enkele verbetering gebracht te hebben. Soms blijkt dat de tegoeden van gevangenen worden gebruikt om werkingsuitgaven van de gevangenissen te prefinancieren.

Een andere zware blunder is begaan bij de vereffening van de Regie voor Maritiem Transport (RMT). Toen gaf de overheid zo’n 2,5 miljoen euro in de vorm van een sale & lease-backoperatie aan de rederij die de activiteiten van RMT overnam. Begin 2003 zette die rederij haar activiteiten op de lijn Dover-Oostende stop. Tot op heden kon de overheid slechts 11 procent van de in het kader van die overeenkomst verschuldigde bedragen terugbetaald krijgen.

Gesloten jeugdinstelling

Over de bouw van de gesloten jeugdinstelling De Grubbe te Everberg krijgt de Regie der Gebouwen een duidelijke veeg uit de pan van het Rekenhof. De opdrachten voor dat centrum, ten bedrage van zo’n 7,5 miljoen euro, werden gegund via de onderhandelingsprocedure omdat de zaak ,,hoogdringend'' was. Er werd maar één aannemer gecontacteerd. Het Rekenhof betwist die hoogdringendheid, ,,gezien het probleem van de opvang van jongeren al geruime tijd bekend was'', zegt Vanstapel.

Het Rekenhof stelt ook vast dat ze geen wettelijke opdracht heeft om tal van overheidsbedrijven te controleren. Kamervoorzitter De Croo betreurt dat en wil er de regering over aanspreken.