Tegen september 2009 komt er een hoger beroepsonderwijs (HBO) voor jongeren die na het secundair onderwijs nog verder willen studeren maar die het hoger onderwijs te hoog gegrepen vinden. Vlaams minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke (SP.A) heeft daarover een discussienota klaar.
Het HBO moet de huidige opleidingen die zich tussen het secundair en het hoger onderwijs bevinden een duidelijkere plaats geven in het onderwijslandschap. Concreet gaat het om het hoger onderwijs voor sociale promotie, het zevende jaar TSO en de vierde graad beroepssecundair onderwijs.

Deze opleidingen krijgen een duidelijke plaats binnen het HBO, waarbinnen er ook nieuwe opleidingen komen. Dat zal in nauwe samenwerking met de beroepwereld gebeuren, zodat studenten er die zaken leren die hun arbeidskansen verhogen. Vandenbroucke roept scholen en economische sectoren op om nieuwe opleidingen binnen het HBO uit te werken.

Inzetbaarheid op de arbeidsmarkt is niet de enige doelstelling van het HBO. Voor mensen met talenten die door een mislopen schoolloopbaan of verkeerde studiekeuze verloren dreigen te gaan, moet het dienen als opstap naar regulier hoger onderwijs. Wie een diploma of certificaat HBO behaalt, kan immers aan een professionele bacheloropleiding beginnen.

Een systeem van flexibele leertrajecten en deelcertificaten moet ervoor zorgen dat werkenden en werkzoekenden binnen het HBO bijkomende kwalificaties kunnen verwerven. Wie zijn middelbaar onderwijs niet heeft afgemaakt, moet via het HBO de kans krijgen dat alsnog te doen.

Binnen het HBO komen er twee opleidingsniveaus. Niveau vier moet cursisten opleiden tot autonome vakmensen. Wie slaagt, krijgt een certificaat. Opleidingen van niveau vijf leiden naar een graduaatsdiploma en vormen cursisten tot vakmensen die een groep kunnen aansturen.

Volgens minister Vandenbroucke zorgt het HBO voor een bijkomende 'stevige sport in de onderwijsladder'. 'Wanneer ik het heb over een tweede democratiseringsgolf dan zeg ik niet ’iedereen naar de universiteit of naar de hogeschool’, maar wel ’meer jonge mensen moeten met succes voortstuderen na het secundair onderwijs en zo hoog mogelijk klimmen op de onderwijsladder', aldus de minister.

Vandenbroucke legde woensdag zijn discussienota voor aan de Vlaamse onderwijsraad (Vlor). Tegen maart 2008 wil hij met een decreet naar de Vlaamse regering en tegen september 2009 moet het HBO een feit zijn.