BELGRADO - VN-bemiddelaar Martti Ahtisaari heeft vandaag zijn plan voor de toekomst van Kosovo gepresenteerd aan de Servische president Boris Tadic. Het plan is de eerste stap naar zelfbestuur voor de opstandige Servische provincie.
Volgens Ahtisaari is het voorstel een compromis tussen de wensen van de etnische Albanezen en de Serviërs. In het VN-plan worden de voorwaarden uit de doeken gedaan voor wat neerkomt op soevereiniteit voor Kosovo onder internationaal toezicht. Over onafhankelijkheid wordt echter niet gerept.

Het plan pleit voor een multi-etnisch Kosovo ,,dat zichzelf democratisch bestuurt met volledig respect voor de rechtsorde''. Ook wordt aanbevolen dat de provincie een eigen grondwet krijgt, evenals de bevoegdheid om internationale verdragen te sluiten en het recht zich aan te sluiten bij internationale organisaties.

De Servische minderheid in Kosovo krijgt een hoge mate van zeggenschap over haar eigen zaken. Er komen zes nieuwe gemeenten onder Servisch bestuur en de Serviërs krijgen meer zeggenschap over het hoger onderwijs en de gezondheidszorg. De stad Kosovska Mitrovica, een broeinest van spanningen tussen het Servische noorden en Albanese zuiden, wordt opgedeeld in twee gemeenten.

Teleurstelling

Diplomaten zeggen dat het plan voor beide partijen teleurstellend is. De Serviërs moeten accepteren dat ze Kosovo kwijtraken, terwijl de Albanezen de blijvende internationale bemoeienis moeten aanvaarden, evenals aanzienlijke beperkingen van hun soevereiniteit en een ruim pakket rechten voor de Servische minderheid, aldus een westerse diplomaat die anoniem wenste te blijven.

De VN-Veiligheidsraad moet het voorstel van Ahtisaari nog goedkeuren.

Kosovo is een VN-protectoraat sinds de Navo in 1999 de troepen verjoeg die de toenmalige Servische president Slobodan Milosevic naar de provincie had gestuurd. De Albanezen, die veruit in de meerderheid zijn in Kosovo, hebben het voorstel van Belgrado voor verregaande autonomie binnen Servië afgeslagen en eisen onafhankelijkheid. Maar volledige onafhankelijkheid is voor Belgrado onbespreekbaar.