Nieuwe EU-burgers vieren uitbreiding
Litouwen in feeststemming Foto: ©epa
PRAAG - Sinds middernacht heeft de Europese Unie er tien lidstaten bij. Estland, Letland, Litouwen, Polen, Hongarije, Slovenië, Slovakije, Tsjechië, Malta en Grieks-Cyprus. De Unie telt daarmee 450 miljoen inwoners. De uitbreiding werd in de ene hoofdstad al steviger gevierd dan in de andere.


Honderdduizenden Europeanen hebben gisteravond de uitbreiding gevierd. De toetreding van 10 nieuwe lidstaten betekent voor velen een symbolisch einde van de verscheurdheid die het Europa van de 20e eeuw tekende.

Vooral in de nieuwe lidstaten, die op de eilanden Cyprus en Malta na allemaal in het voormalige communistische Oost-Europa liggen, werd uitgebreid gefeest. Van de ,,oude'' EU-lidstaten haalde enkel het Ierse Dublin, dat zes maanden lang de hoofdstad van de EU is, de grote feestmuts uit de kast. Ondanks de kou waren duizenden Ieren aanwezig bij een gigantisch vuurwerkspektakel. Het vuurwerk werd afgestoken vanaf 25 boten, die de 25 leden van de Europese Unie vertegenwoordigden. Vandaag worden de nieuwe lidstaten er officieel welkom geheten.

Koel en warm

In Berlijn, waar een volksfeest was georganiseerd rondom de Brandenburger Tor, 40 jaar lang het symbool van de verdeeldheid van Europa, was de opkomst gering. Ook in Brussel, toch een belangrijk centrum voor de Europese Unie, was slechts een bescheiden programma opgezet. Slechts een krappe duizend mensen hadden zich op de Grote Markt verzameld. Het was de bedoeling om 25 ballonnen los te laten, maar het slechte weer stak stokken in de wielen.

Oost-Europa had het weer wél mee. De menigten verzamelden zich in de straten van de grote steden voor optredens van lokale popsterren en voor uitgebreide zangfeesten, een grote passie van de bevolking van de Baltische landen. In de Letse hoofdstad Riga vierden 30.000 mensen feest. Aan de oever van de Daugava werden ze toegesproken door president Vaira Vike-Freiberga: ,,Nu is de tijd om feest te vieren, éé van onze mooiste kwaliteiten. En wij vieren zingend feest''. Waarop de ministers samen met de rest van de bevolking het gzang aanhiefen.

Ook in Litouwen werd volop gezongen. Het oude centrum van Vilnius werd daar overspoeld door 50.000 personen die, zwaaiend met de nationale en de Europese vlag, naar concerten kwamen luisteren. In Praag, Warschau en Boedapest kwamen eveneens tienduizenden mensen bijeen.

Grote woorden

In geen van de EU-lidstaten werden lyrische uitspraken geschuwd. ,,Ik heb tranen in mijn ogen'', verklaarde de Franse premier Jean-Pierre Raffarin. ,,Het zijn tranen van herinnering aan onze tragediën, onze doden, onze schaamte (...), maar het zijn ook vreugdetranen''.

,,Ik geloof dat dit daadwerkelijk het einde is van het sovjetcommunistische blok'', zo verklaarde de Tsjechische premier Vladimir Spidla. De Poolse oud-vakbondsleider Lech Walesa, die in de jaren '80 in sterke mate heeft bijgedragen aan de neergang van het communisme in Oost-Europa, bleef iets nuchterder: ,,Mijn levensdroom is vervuld (...). Mijn strijd is nu ten einde''.

Symbolen

Aan symbolen was er evenmin een gebrek. Oostenrijkse, Italiaanse en Sloveense leiders kwamen bijeen op 1.509 meter hoogte, op een bergtop die de drie landen verbindt.

Litouwen besloot op zijn beurt de meest verlichte van de nieuwe EU-lidstaten te zijn. Zijn inwoners staken om 22.40 uur plaatselijke tijd al hun lampen aan zodat een satelliet een foto kon nemen als bewijs.

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Joschka Fischer ontmoette zijn Poolse ambtsbroeder Wlodzimierz Cimoszewicz om middernacht op de brug die Frankfurt aan de Oder scheidt van de Poolse stad Slubice. De voorzitter van de Europese Commissie Romano Prodi vervoegde zich, eveneens om middernacht, in de verdeelde stad Gorizia/Nova Gorica, op de grens van Italië en Slovenië.

Tijdverschil

In Nicosia verzamelden zich zo'n 30.000 Grieks-Cyprioten op het hoofdplein om al een uur voor de officiële toetreding met feesten te beginnen. Ze waren vergeten dat het tijdstip was door Ierland was vastgesteld op 00.00 uur Romeinse tijd. De Turks-Cyprioten hadden evenwel geen reden tot feesten: hun Griekse mede-eilandbewoners stemden tegen het herenigingsplan van Kofi Annan. Op Malta woonden 100.000 mensen, een kwart van de bevolking, een groots vuurwerk bij.

Nog maar een begin

In veel hoofdsteden, zoals Warschau en Praag, werden de nationale vlag en de blauwe vlag van de Europese Unie gezamenlijk gehesen. In de tien nieuwe lidstaten zullen de feestelijkheden ook vandaag nog voortduren. In d eloop van de dag ontmoeten de 25 staats- en regeringshoofden van de nieuwe EU elkaar in Dublin voor een welkomstdag.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig