Gezocht: drinkbaar water

Water is voor ons de gewoonste zaak van de wereld. We zouden stomverbaasd zijn als op zekere dag onze kraan droog komt te staan. Ons leven zou er plots heel anders gaan uitzien. Hoe gaan we ons wassen, de WC doorspoelen, soep koken enzovoort? Akkoord, voorlopig stelt dit probleem zich bij ons (nog) niet. Het tij kan echter snel keren. Een gewaarschuwd man is ook in dit verband twee waard.




Basisbehoefte?


Aan de hand van cijfergegevens is het makkelijk vast te stellen hoe belangrijk water als basisbehoefte zonder alternatief wel is. Minder dan 1% van de hoeveelheid water op aarde is direct geschikt voor menselijk gebruik. Hiervan bevindt 97% zich ondergronds en is de resterende 3% oppervlaktewater. Een opmerkelijke vaststelling: in de laatste 100 jaar is het waterverbruik tweemaal zo snel gestegen als de bevolkingsaangroei.

Bepaalde delen van Europa hebben al ondervonden wat het is om met een watertekort te worden geconfronteerd. De Spanjaarden worden bijvoorbeeld regelmatig geconfronteerd met droogteperiodes. Maar ook in landen waar we het niet zo dadelijk verwachten, kan het kraantje gaan sputteren.

Minder water voor meer mensen

Het probleem dreigt in de toekomst alleen maar grotere proporties aan te nemen. De wereldbevolking neemt namelijk toe, terwijl tegelijkertijd ook het gebruik van water stijgt. Gevolg is dat er steeds minder (drinkbaar) water beschikbaar is voor steeds meer mensen. Ruim een derde van de wereldbevolking weet uit eigen ervaring wat het is om te weinig drinkbaar water ter beschikking te hebben. De toekomstvooruitzichten zien er allesbehalve schitterend uit. Volgens de Wereldbank had in 2005 twee op drie mensen onvoldoende water om aan hun basisbehoeften te voldoen.

De industrie is een grote slokop van water. Terwijl de landbouwsector goed is voor 70% van het verbruik van het beschikbare water, wordt nog eens 20% door de bedrijfswereld opgeëist. De opkomst van nieuwe economische grootmachten in China, India enzovoort zal het waterverbruik uiteraard nog doen toenemen. De landbouw is vastbesloten zijn duit in het zakje te doen. De zoektocht naar alternatieve energiebronnen heeft bijvoorbeeld plantaardige biobrandstof erg populair gemaakt. Om olie uit gewassen te winnen, is echter water nodig. De rekening is dan snel gemaakt.

Welke maatregelen moeten we nemen om onze watervoorziening ook in de toekomst veilig te stellen?

Wie genoeg milieubewust is, begint bij zichzelf en beperkt zijn eigen waterverbruik. Zonder aan comfort in te boeten, kan een reductie van het waterverbruik met ongeveer een kwart bereikt worden. Een stap in de goede richting, maar de strijd om water moet op andere terreinen gestreden (en gewonnen) worden.

Op nationaal vlak denken we dan bijvoorbeeld aan het opnieuw laten meanderen van de rivieren en aan het aanleggen van overstromingsgebieden. Op die manier krijgt het regenwater meer kans om in de bodem te dringen en zo het grondwater aan te vullen. We mogen immers niet vergeten dat door het betonneren van straten, pleinen, industrieterreinen enzovoort steeds minder regenwater de kans krijgt om de ondergrondse waterreservoirs aan te vullen.

Tekort aan water is een relatief begrip, want uiteraard bevatten de zeven wereldzeeën hallucinant grote hoeveelheden water. We praten dan echter wel over zeewater, dat wegens het zoutgehalte ongeschikt is voor menselijke consumptie. Het op grote schaal ontzilten van zeewater door het scheiden van zoet en zout water kan in één oogwenk een einde maken aan het drinkwatergebrek.

Hoge kostprijs

Er is echter één grote maar: het betreft een operatie die erg veel energie kost. Alleen de olierijke (en dus kapitaalkrachtige) Arabische landen kunnen zich deze vorm van ontzilting permitteren. De techniek staat echter niet stil en momenteel is het ook mogelijk om zoetwater te winnen via een goedkoper filtersysteem. Jammer maar helaas, ook hier komt het energieprobleem om de hoek gluren. Het transport van zeewater naar het hinterland kost handenvol geld. Deze technologie is dus alleen rendabel in kustgebieden.

Creatieve geesten hebben zich al suf gepiekerd om oplossingen voor het waterprobleem aan te reiken. Die getuigen soms van een grote vindingrijkheid, zoals bijvoorbeeld het idee om water over zee in (grote) zakken te vervoeren. Ook de ijsbergen van de Noord- en de Zuidpool kunnen een deeloplossing aanreiken, tenminste wanneer men er in slaagt om deze opslagplaatsen van bevroren zoet water zonder al te veel kleerscheuren naar waterarme gebieden te slepen. Uiteindelijk zal de oplossing waarschijnlijk moeten komen van een combinatie van oplossingen. Het aanboren van ondergrondse reservoirs en het zuiveren van afvalwater mogen we uiteraard niet over het hoofd zien.

Ga terug naar boven


<< Omgaan met het milieu: kiezen of delen | Naar overzicht | Big business >>