Obese overheid moet afslanken
Rudi Thomaes: 'Ga Colruyt eens uitleggen dat het zijn producten anders moet verpakken voor Wallonië, Vlaanderen en Brussel!'Herman Ricour
Foto: © Herman Ricour
De overheid mag van de gedelegeerd bestuurder van het VBO, Rudi Thomaes, niet zeggen dat ze geen ruimte heeft om 'iets te doen' voor bedrijven en werknemers: ze kan ruimte scheppen door zichzelf wat af te slanken. 'Afslanken, ik kan er zelf sinds kort van getuigen: het kán', zegt hij.

beleid

van onze redacteur



Met welke gevoelens stapt een afgeslankte gedelegeerd bestuurder van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) zijn bureau binnen als hij de sfeervolle dorpjes van het Italiaanse Puglia achter zich gelaten heeft?

Hij wil bij voorrang dat het land 'snel verlost wordt van de communautaire hypotheek', want er zijn 'zoveel andere problemen' die aangepakt moeten worden: 'de dreigende recessie, de golf van herstructureringen en faillissementen die er zit aan te komen, de inflatiespiraal die typisch is voor België', zegt Rudi Thomaes.

'De elementen voor een compromis liggen klaar; het VBO en de regionale werkgevers hebben ertoe bijgedragen. De interpersonele solidariteit van de sociale zekerheid bewaren, het arbeidsrecht gemeenschappelijk houden, en aan de andere kant de deelstaten responsabiliseren. En natuurlijk de activering versterken en de financieringswet wijzigen, want die is ons vast aan het rijden. En regionale belastingkredieten invoeren', zodat de regio's niet enkel het instrument van de subsidies aan bedrijven hebben.

'En, wat politici en journalisten vaak niet horen: wij willen één productmarkt en dezelfde productnormen. Verschillende normen voor energieprestaties, verschillende verpakkingsnormen per regio, die zijn een nachtmerrie voor bedrijven. Ga Colruyt eens uitleggen dat het zijn producten anders moet verpakken voor Wallonië, Vlaanderen en Brussel!'

'Het meest verontrustend' vindt hij het 'wegvallen van de sociale vrede'. Thomaes verwijst naar de koopkrachtstakingen dit voorjaar, ofschoon er afspraken waren om niet te staken en ofschoon de index de koopkracht beschermde.

Het klassieke Belgische argument over de hoge loonkosten - 'ja, maar we hebben sociale vrede' - is daarmee weggevallen. 'Onze concurrenten, ook binnen multinationals, zullen dat uitspelen.'

'Voor de onderhandelingen over een interprofessioneel akkoord (IPA) is een sereen klimaat nodig.' Maar het ABVV plant al acties? 'Ik betreur dat. In de vakbonden bestaat de neiging om de korte termijn - meer koopkracht, nu! - te laten voorgaan op de lange termijn en op de werkgelegenheid voor hun mensen. Ik betreur dat.'

'De loonbudgetten van de bedrijven zijn flagrant overschreden. De technologische industrie raamt dat voor zichzelf op 500 miljoen euro. De industrie in België dreigt een historische klap te krijgen. In Duitsland zat twee derde van de nieuwe banen de afgelopen jaren nog in de industrie. Bij ons zullen banen sneuvelen. Dat is erg. We hebben de industrie nog in de vingers. Landen als het Verenigd Koninkrijk zijn dat al kwijt.'

'Het onderscheid arbeiders-bedienden wegwerken? Wij zijn daartoe bereid. Het gesprek daarover willen we voeren. Maar laat dit please niet zo verlopen dat we onze industrie de nekslag geven.'

'Wat ik verwacht van de regering? Wat ik níet verwacht, is dat allerlei ministers allerlei verklaringen doen over allerlei nieuwe uitgaven', zegt hij. 'Stop daarmee! Het IPA wordt het moeilijkste ooit. Wil alstublieft de timing van uw maatregelen afstemmen op het IPA', is Thomaes' smeekbede aan de regering(-en). Als belastingen en lasten verlaagd worden parallel met die onderhandelingen, kunnen werknemers netto verhogingen krijgen die de bedrijven bruto minder of niets kosten.

Thomaes ziet de regering niet de goede kant opgaan: 'Samen met de vakbonden zegt ze dat over de index niet gesproken mag worden. Daarna zegt ze dat het voor haar moeilijk is om straks de toepassing van de concurrentiekrachtwet af te dwingen; die zou moeten zorgen voor een compensatie van de overschrijding van de loonnorm dit jaar. En tot slot krijgen we te horen dat er geen geld zal zijn voor lastenverlagingen om het IPA mogelijk te maken.'

Thomaes vindt dat benedenmaats.

Benedenmaats was ook de oplawaai die de gouverneur van de Nationale Bank kreeg toen hij de index ter discussie wilde stellen, zegt hij. 'De man deed wat hij moest doen: hij krijgt in Frankfort van alle andere landen van de muntunie - die alle de automatische indexering afschaften - te horen dat dit inflatieverwekkend systeem niet houdbaar is. Hij heeft zijn plicht gedaan door daarop te wijzen.'

De regering zegt dat ze helaas geen ruimte heeft voor lastenverlagingen. 'Ze heeft geen ruimte, maar ze kan die wel scheppen. Alle internationale rapporten zeggen dat de overheden in dit land te zwaar zijn en miljarden te veel kosten.'

Institutionele obesitas, heet die ziekte. En die tast, zoals gewone obesitas, de hele gezondheid aan.

Rudi Thomaes: 'De diagnose is er. Al jaren. De Oeso heeft ze nog eens bevestigd. Maar ik zie geen reactie daarop. Een eerste minister van dit land zou daarin het voortouw moeten nemen.'

'Daarvoor moet er ook een pact met de regio's komen. De groei van de overheidsuitgaven moet beperkt worden tot 2,6 procent, zoals professor Wim Moesen voorstelt. En er gaat de komende jaren heel veel overheidspersoneel met pensioen. Het is hét goede moment! Een vervangingsnorm zou al veel oplossen.'

'De regering kan ook veel doen voor het vertrouwen van de burgers en de bedrijven zonder dat het haar iets kost.' Thomaes geeft voorbeelden: 'Tal van landen beslisten al om hun nucleaire energie langer in stand te houden: Zwitserland, Italië, Finland, Nederland, het Verenigd Koninkrijk met de steun van de vakbonden. De Duitse kanselier Merkel heeft het ook al aangekondigd. België beslist niets, wegens electorale agenda's.'

'In Frankrijk sloten Electricité de France en 60 energie-intensieve bedrijven, gestuwd door de regering, een akkoord dat investeringen én een grote leveringszekerheid én grotere prijsstabiliteit garandeert. De Europese Comissie keurde dat goed. België zou dat ook kunnen doen. In geen land in Europa is de energie-intensieve industrie zo belangrijk als hier.'

'Europa eist dat de CO2-emissierechten gereïnjecteerd worden in de economie. Ons land wil ze in de grote pot laten verdwijnen. Ze zouden perfect gebruikt kunnen worden om onderzoek over hernieuwbare energie te ondersteunen en om bedrijven te helpen hun processen te moderniseren. Als een regering dat zou doen, zou ze bezig zijn met echt regeren en de burgers en de bedrijven weer vertrouwen geven.'

'Wat een regering zeker niet mag doen? Twijfel zaaien. Over de notionele-intrestaftrek, bijvoorbeeld. Wat ze zeker wél moet doen, is: nog meer de activeringskaart trekken. We vinden geen arbeidskrachten meer. Daarvoor moeten we ook de migratie op een verstandige wijze aanpakken.'

'Iedereen moet zijn verantwoordelijkheid opnemen. De regering. De vakbonden. En ook wij. Wij stellen voor om de code-Lippens aan te passen zodat ceo's die vroegtijdig moeten vertrekken, maximum 18maanden loon en variabele voordelen als ontslagvergoeding krijgen. En het variabele deel mag daarin geen automatisme zijn, zeker niet als de resultaten niet goed waren.'