Nog geen jaar geleden snoefde Jeffrey Skilling, de toenmalige topman van Enron, dat klassieke energieproducenten zoals Exxon Mobil gedoemd waren om te verdwijnen. De tijd was gekomen voor bedrijven als Enron die zich volledig toelegden op energiehandel en voor wie productie geen prioriteit meer was.

Toen domineerde Enron de Amerikaanse energiemarkt omdat het 25 procent van de elektriciteit en de gashandel controleerde. Het was in de VS de op zes na grootste onderneming in omzet en telde 21.000 werknemers. En de koers had een indrukwekkend groeiparcours afgelegd. Enron werd bewonderd door Wall Street en was voer voor coververhalen in gereputeerde Amerikaanse economische bladen als Fortune .

Skilling heeft ondertussen Enron verlaten. De energiereus is in amper zes weken tijd van zijn voetstuk getuimeld. Enron bleek een reus op lemen voeten.

Torenhoge schulden waar beleggers niets vanaf wisten, en ander mismanagement hebben het Amerikaanse energieconcern Enron aan de rand van de afgrond gebracht. Het debacle begon zeven weken geleden toen het bedrijf bekendmaakte dat het een buitengewone afschrijving moest doen van 1,2 miljard dollar (1,36 miljard euro). Bovendien moest het toegeven dat het sedert 1997 de inkomsten zwaar had overschat. Sindsdien is 26 miljard dollar (29,8 miljard euro) beurskapitalisatie in rook opgegaan.

Woensdag kreeg Enron de genadeklap. De veel kleinere concurrent Dynegy besloot een overname te staken omdat Enron te snel zijn geld kwijtraakte en nieuwe schulden aan het licht kwamen. Enron heeft een schuldenlast van ongeveer 20 miljard dollar (22,3 miljard euro).

Daarvan was tot voor kort 7 miljard dollar niet bekend. Bestuurders bleken zonder medeweten van de aandeelhouders schimmige transacties buiten de balans om te hebben uitgevoerd. De sterke expansie was daar voor een deel aan te danken, maar persoonlijke verrijking bleek ook een rol te hebben gespeeld.

Een faillissement lijkt onvermijdelijk. Doordat kredietbureau Standard&Poor's de schuldpapieren afwaardeerde tot de status van junk bonds moet Enron snel met 3,9 miljard dollar over de brug komen. Het heeft maar 1,2 miljard dollar in kas.

De klap voor de energiemarkt zal groot zijn. De problemen zijn extra groot omdat Enron ook 's werelds grootste internetmarktplaats beheert voor energiehandel.

En er wordt nu gevreesd dat Enron andere energiebedrijven zal meesleuren in zijn ondergang. Energiebedrijven deden graag zaken met Enron om via contracten hun toekomstige energiebehoeftes financieel in te dekken of te optimaliseren. De Britse gasdistributeur Centrica -- de internationale partner van het stroomhandelsbedrijf Luminus -- liet gisteren alvast weten dat het 43 miljoen dollar (48,8 miljoen euro) moet afschrijven als Enron failliet gaat.

Bij het Belgische Electrabel wordt beklemtoond dat de voorbije weken stelselmatig acties werden ondernomen om de risico's te verkleinen. De gevolgen voor Electrabel zijn verwaarloosbaar, verzekert woordvoerster Françoise Ventemsche. Bij Tractebel luidt het dat de toestand onder controle is. Tractebel is in de VS ook heel actief als stroomhandelaar. ,,We hebben ons maximaal ingedekt'', verklaart woordvoerder Jacques Van Hee. Volgens hem is het nog veel te vroeg om in te schatten of het onderuitgaan van Enron ook financiële gevolgen heeft voor Tractebel.

  • Deze rubriek belicht dagelijks een bedrijf dat in het nieuws staat.