Oosterweel in schijfjes
Foto: © Jonas Ingerstedt
De Vlaamse regering laat juridisch uitvlooien of en hoe de Oosterweelverbinding in stukjes gehakt kan worden.

Wie dacht dat er met de beslissing van eind september een einde is gekomen aan de lijdensweg die Oosterweel heet, mag snel iets anders denken. Dat er na jaren politieke strijd eindelijk eensgezindheid is, neemt niet weg dat elke nieuwe stap in dit dossier lijkt op een uitstap in een mijnenveld.

Daarom laat de Vlaamse regering nu tot in het kleinste detail bekijken welke juridische gevolgen en risico's er aan elk nieuw manoeuvre verbonden zijn, ook op Europees niveau. De advocatenkantoren Stibbe en Eubelius werken aan een 'finale juridische nota' over de Oosterweelverbinding. Het scenario dat daarin met de grootste aandacht gelezen zal worden, is dat van een gedeeltelijke uitvoering van het project. Uit verschillende bronnen vernam De Standaard dat dit het meest waarschijnlijke is.

Op die manier zou er na vijftien jaar politieke en juridische veldslagen eindelijk vaart gezet kunnen worden achter de schijnbaar vervloekte Oosterweelverbinding. Met de beslissing van september - om het Lange Wapper-viaduct te vervangen door vier tunnels om de Antwerpse Ring te sluiten - werd immers een hele nieuwe administratieve kettingreactie in gang gezet. De tunnels passen immers niet in het bestaande gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP).

Maar als dat aangepast wordt, is er ook een nieuw milieu-effectenrapport (MER) nodig. En dat betekent dan weer dat de impact op de omgeving opnieuw onderzocht moet worden én dat alternatieven bekeken moeten worden. En dat heeft onvermijdelijk tot gevolg dat de actiegroep Straten-Generaal opnieuw zal opduiken met haar Meccano-voorstellen. Zonder ongelukken neemt zo'n hele procedure dus al snel anderhalf tot twee jaar in beslag.

Maar met een gedeeltelijke bouwvergunning zou THV Noriant, het bouwconsortium waarmee er een voorakkoord was, al veel sneller kunnen beginnen aan de onderdelen die niet aangepast zijn: de aansluiting op Linkeroever en de tunnel onder de Schelde.

Een risico bij zo'n gefaseerde aanpak is dat de Vlaamse regering een vergunning geeft voor de bouw van een tunnel, terwijl er nog geen 100 procent zekerheid is over de rest van de verbinding. Volgens Vlaams parlementslid Dirk Van Mechelen (Open VLD) dreigt Oosterweel zo te eindigen in het lange lijstje met nutteloze Belgische bouwwerken: 'Ik moet dan spontaan denken aan onbereikbare viaducten en scheepsliften midden in een wei.'