Dierlijke instincten
Foto: Dierlijke instincten
De beurzen breken, naar boven toe. Dit zet de dierlijke instincten bij beleggers aan het werk. Helaas gaat dit steeds ten koste van rationeel denken.

De Amerikaanse aandelenmarkten lijken na anderhalf jaar van zijwaartse beweging eindelijk door te breken naar nieuwe hoogtepunten. Dit was al het geval voor de S&P 500 en de Dow Jones, maar ook andere onderdelen zoals de Nasdaq maken aanstalten om nieuwe records te vestigen binnen afzienbare termijn. De koopdrang van beleggers naar de grootste en belangrijkste aandelen geeft de volledige beurs een lift. Sectoren of segmenten die eerder nog achterbleven, zoals transport, biotech of smallcaps, krijgen inmiddels ook een ‘bid’. Alles lijkt plots weer koopwaardig in de ogen van de massa. Het lift de stemming op de beurs naar hogere sferen.

Als we naar diverse sentimentgraadmeters kijken, dan bevestigen de ratio’s het uitgesproken positivisme. De jongste meting van de Fear & Greed index van CNN Money liegt er niet om. De graadmeter klokte af op 90 punten, de hoogste stand in 2 jaar! We moeten al helemaal terug naar midden 2014 om een vergelijkbare score te zien.

Fear & greed index

Beleggers zijn, zoals de meter van CNN Money aangeeft, extreem hebzuchtig. Ze willen tegen iedere prijs meedoen met het hernieuwde spektakel op de beurzen. Nu bestaan er wisselende ideeën over het nut van de Fear & Greed index, omdat deze met name is samengesteld uit eerder professionele meetinstrumenten, zoals de put/call ratio, of de yield spreads. In die discussie willen we ons niet mengen, maar om een juist beeld te krijgen van de totale markt – inclusief de kleine belegger – hoef je maar gewoon de beleggingspolls erbij te nemen.

De meeste vooraanstaande beleggingspoll in de VS is die van het American Association of Individual Investors (AAII). Dit instituut voert wekelijks onderzoek naar het sentiment onder z’n leden. En ook daaruit blijkt dat de recent cijfers wijzen op hebzucht onder de kleine belegger. Alhoewel we er ook meteen bij moeten opmerken dat de cijfers hier niet zo extreem zijn als bij de graadmeter van CNN. Maar toch kijken we vandaag naar een opgewekte meute op de beurs. Nochtans zou je dit beeld niet verwachten tegen een achtergrond van economische afkoeling. Tot voor kort waren beleggers dan ook eerder somber gestemd. Dat kunnen we eveneens vaststellen aan de CNN Money Fear & Greed barometer. Die stond een maand geleden nog amper 53 en een jaar geleden nog op slechts 32 punten.

De plotse draai in het sentiment onder beleggers hebben we vooral te danken aan de centrale bankiers. Na de Brexit is de toon van de monetaire beleidsmakers beduidend versoepeld. Daar waar men eerder nog monetair gas wilde terugnemen, is van een strengere aanpak inmiddels alweer geen sprake meer. Integendeel, voormalig Fed-voorzitter Ben Bernanke ging onlangs op de koffie bij president Abe van Japan om het concept van helikoptergeld nog maar eens uit de doeken te doen. De centrale banken staan met andere woorden klaar om in te grijpen, en erg daadkrachtig ook indien nodig. Nu blijkt de negatieve rentes in Europa en Japan weinig zoden aan de dijk zetten, wordt het volgende monetaire wapen in gereedheid gebracht.

Beleggers zien in de gesprekken van Bernanke een voorbode in meer stimulans, wat concreet betekent een verdere opschaling van de balans van de Federal Reserve. En dat geeft aandelenbeleggers weer veel hoop. De koers van de S&P 500 ging in het verleden immers hand in hand met de uitbreiding van de Fed-balans. Het hoeft daarom niet te verbazen dat beleggers in alle categorieën zich plots vastbijten in aandelen. Zo hopen immers dat de rally in aandelen voortzet.

Fed Balans vs S&P 500

Op de bovenstaande grafiek kan u goed zien dat het verloop van de S&P 500 in grote mate gelijkliep met de hoogte van de balans van de Fed. Toen de Fed besloot om de toename van de balans een halt toe te roepen, was dit ook meteen het einde van de aandelenrally op Wall Street. Met de recente opstoot van de S&P 500 verwacht de belegger – gezien de peptalk van de centrale banken – dat hun balansen zal volgen.

In dat opzicht komt de stijging op een merkwaardig moment, want de balans van de Fed maakte juist aanstalten om zich in een neerwaartse trend te nestelen. Sinds april 2015 heeft de balans van de Fed een patroon van lagere toppen en lagere bodems laten zien, dit in tegenstelling tot de koersen op de aandelenmarkten. Beleggers nemen alvast een voorschot op de boeg, zo lijkt het. Of dit terecht is, of eerder wishful thinking, dat zal snel genoeg gaan blijken. Of beter, de centrale banken zullen snel hun hand moeten laten zien. Want een valse uitbraak kan grote, en mogelijk desastreuze gevolgen kunnen krijgen.

Voorlopig lijkt de markt de juiste keuze te maken, en zetten ze in op meer monetair vuurwerk. En als we aan het brainstormen gaan, dan kunnen we ons inderdaad wel een scenario bedenken dat de volgende president van Amerika de geldhelikopters laat opstijgen, om vervolgens de fiscale stimuleringstoer op te gaan. De nieuwe schulden kunnen dan rechtstreeks gefinancierd worden door de Fed, die vervolgens de balans weer met een enorme omvang ziet aanzwellen als gevolg van dergelijke ingrepen. Beleggers lopen alvast op deze muziek vooruit. De zogenaamde ‘animal spirits’ werden al flink aangewakkerd. Laten we hopen dat de markt het bij het juiste eind heeft, want in het andere geval komt de afgrond van het financiële ravijn nu wel erg dichtbij. Wij blijven vooralsnog voorzichtig tot meerdere seinen op groen staan.

De auteur is gediplomeerd beleggingsadviseur en oprichter van de advieswebsite Slim Beleggen. Hij publiceert deze column in eigen naam. Slim Beleggen publiceert 4 analyserapporten: het Goud & Zilver Rapport, het Technologie Rapport, het Grondstoffen Rapport en het Groeimarkten Rapport. Daarnaast publiceert Slim Beleggen een gratis nieuwsbrief.

Like ons op Facebook: SlimBeleggen -- Volg ons op Twitter: @SlimBeleggen